Auteursrecht bij niet openbaar archief

Blog Het Recht NL
Gepubliceerd: 22 april 2019
Onder redactie van Mr. Kitty van Boven

afbeelding 28Onlangs sprak ik iemand die onderzoek had gedaan naar haar familiebanden. Zij kwam erachter dat er bij het CBG (Centrum voor familiegeschiedenis) te Den Haag een foto aanwezig was van een voorouder die reeds geruime tijd overleden is en waarvan zij zelf geen foto’s heeft. Deze foto is opgenomen in een niet openbaar archief betreffende oorlogsmisdadigers. Tijdens een bezoek aan het CBG heeft zij de foto kunnen zien. Zij had graag een kopie willen maken omdat dit de enige (bekende) foto is van deze voorouder. De medewerkers van het CBG informeerden haar dat het maken van kopieën niet toegestaan is. Zij vroeg mij wat de juridische grondslag van dit verbod is.

Op grond van artikel 1 van de Auteurswet komt de maker het uitsluitend recht toe om zijn werk te verveelvoudigen. Het maken van een kopie van de foto is een verveelvoudiging van de foto. Dit mag daarom uitsluitend met toestemming van de auteursrechthebbende. Het is bij foto’s die opgenomen zijn in archieven niet altijd bekend wie de auteursrechthebbenden zijn op de foto’s. Alleen daarom ligt het voor de hand om bezoekers te verbieden om kopieën te maken van de aanwezige foto’s. Het kan ook zijn dat het archief zelf de auteursrechthebbende is op een deel van de foto’s. Wanneer de auteursrechthebbende van een foto wel bekend is, kan wel om toestemming gevraagd worden. Die toestemming hoeft niet verleend te worden natuurlijk, het staat de rechthebbende vrij om die toestemming te weigeren. Daarnaast dient rekening gehouden te worden met de belangen van de geportretteerden. Aangezien het een archief betreffende oorlogsmisdadigers is, zullen de geportretteerden een privacybelang kunnen hebben bij het niet openbaar maken van hun foto’s.

Al met al lijkt het voor de nabestaande mogelijk vreemd dat zij geen kopie mogen maken van foto’s van hun voorouders die in een archief zijn opgenomen. Desalniettemin is de handelswijze van het CBG in overeenstemming met de Auteurswet, het CBG kan immers geen toestemming geven als zij niet zelf de auteursrechthebbende is op de foto’s en als zij zelf wel de auteursrechthebbende zou zijn dan zal zij die toestemming waarschijnlijk niet willen geven.