Google is niet van plan om uitgevers te gaan betalen

Blog Het Recht NL
Gepubliceerd: 28 oktober 2019
Onder redactie van Mr. Kitty van Boven

afbeelding 28Op 25 september 2019 verscheen een bericht van Richard Gingras (vicepresident News bij Google) op de blog van Google waarin hij namens Google aangaf dat zij niet van plan is om uitgevers te gaan betalen voor het tonen van content (in met name korte samenvattingen over die content genaamd snippets).[1] Google reageert middels dit bericht op de nieuwe richtlijn over auteursrechten waarover ik reeds enkele bijdragen voor dit magazine heb geschreven.[2] Op grond van artikel 15 van deze richtlijn (in het voorstel voor de richtlijn was dit artikel 11) moet Google in de toekomst een vergoeding gaan betalen aan uitgevers voor het gebruik van snippets.[3]

Overigens hebben de lidstaten van de Europese Unie (waaronder Nederland) nog tot 2021 om deze richtlijn implementeren. In beginsel kan men pas na implementatie (dat wil zeggen dat de richtlijn door de lidstaat wordt opgenomen in de wet) of na het verstrijken van de eerdergenoemde termijn een beroep doen op de rechten die uit de richtlijn volgen.

Google is zoals gezegd niet van plan om te gaan betalen voor het gebruik van snippets (op Google News). Google kiest voor een aanpak waarin de uitgevers mogen bepalen hoeveel van de inhoud van hun content mag worden weergegeven in Google News. Als de uitgever niet wil dat Google meer dan enkele woorden weergeeft (hetgeen op grond van artikel 15 van de richtlijn mag zonder betaling) dan zal Google niet meer dan enkele woorden weergeven.

Effectief zet Google door de nieuwe aanpak het nieuwe recht van de uitgevers buitenspel. Willen de uitgevers optimaal gebruik maken van het immense platform dat Google biedt dan staat daar voor Google tegenover dat zij hun content kosteloos moeten aanbieden.

Google voert twee argumenten aan voor deze aanpak. Ten eerste accepteert zij geen betaling voor weergave in zoekresultaten. Google biedt wel advertenties aan, maar deze zijn altijd als zodanig te herkennen. Volgens Google moeten de zoekresultaten bepaald worden aan de hand van de relevantie daarvan, niet door commerciƫle partnerschappen. Ten tweede betalen uitgevers kiosken volgens Google voor het aanbieden van hun kranten en magazines aan de consument. Deze service biedt Google gratis aan de uitgevers aan.

Ik volg deze argumenten niet geheel. Ten aanzien van het eerste punt mag duidelijk zijn dat er een verschil zit tussen het aanbieden van de eigen advertentiediensten en het gebruikmaken van het intellectuele eigendom van de uitgevers. Het is mij onduidelijk waarom er geen vergoeding zou kunnen worden betaald aan de uitgevers met behoud van het huidige systeem waarbij gesorteerd wordt op relevantie (anders dan dat Google deze vergoeding natuurlijk liever niet betaalt).

Ten aanzien van het tweede punt wil ik graag opmerken dat de digitale en geprinte markt sterk afwijken. Als de consument een printversie van een krant of magazine koopt dan verdient de uitgever daar waarschijnlijk meer aan dan de advertentie-inkomsten van een internet bezoek. Daarnaast bestaat voor de uitgevers het risico dat de consument voldoende informatie haalt uit de snippets en de bron niet bezoekt. De advertentie-inkomsten voor dat bezoek gaan dan volledig naar Google, terwijl de uitgevers niets verdienen aan hun intellectuele eigendom.

Al met al heb ik in deze bijdrage het bericht van Google over de nieuwe auteursrechtrichtlijn besproken. Daarbij ben ik nader ingegaan op de nieuwe aanpak van Google, enkele argumenten voor deze aanpak en mijn kritiek op deze argumenten.