Auteursrecht

Auteursrecht op dans?

Eind 2018 zorgde de rechtszaak van Alfonso Ribeiro tegen Epic Games - de makers van Fortnite, de meest populaire game onder jongeren van dit moment - voor veel discussie. Ribeiro begon deze rechtszaak omdat zijn dans – de Carlton – gebruikt wordt in de game Fortnite. De vraag die deze rechtszaak doet rijzen is: bestaat er een auteursrecht op een dans?[1] Dat is onder Amerikaans recht mogelijk.[2] Echter, zogenaamde ‘social dance steps’ en ‘simple routines’ zijn daarvan uitgezonderd.[3] Dit betekent dat bepaalde dansbewegingen, zoals bijvoorbeeld de stappen van de Wals, niet auteursrechtelijk beschermd zijn.[4]

Google Images toont maker en eigenaar van beelden

Google heeft al zo’n 17 jaar een zoekfunctie voor beelden. Omdat er nogal wat beelden min of meer ontheemd op het internet zwerven zal Google bij de zoekresultaten ook vermelden of het werk is beschermd en dus ook vermelden wie de auteur is en wie eventueel de rechten bezit. Op deze manier kan Google tegemoetkomen aan een langgekoesterde wens van creatieven.

Google vermeldt in een blogpost dat er voortaan wordt samengewerkt met CEPIC (Coordination of the European Picture Agencies Stock, Press and Heritage) en de IPTC (International Press Telecommunications Council). Daardoor zullen zo veel mogelijk beelden in de zoekresultaten worden worden gekoppeld aan de metadata.

Gebruikers kunnen doorklikken naar 'image credits' waar de maker van het beeld wordt vermeld. In de komende weken worden de gegevens rond copyright toegevoegd die, normaal gesproken, al door de auteur of een derde in de IPTC data werden gezet. IPTC data zijn in feite een elektronische copyrightvermelding. In feite het digitale zusje van het bekende © teken met jaartal van oorsprong) Volgens de auteurswetten mogen auteursaanduidingen niet van een werk worden verwijderd, digitaal of handgeschreven, dit levert een inbreuk op.

Overigens is het ook mogelijk om uitgebreide informatie over het beeld in de IPTC metadata te vermelden. Meer over de IPTC standaard vindt u hier en bij de IPTC.

"Het is traditioneel moeilijk om de maker van beelden op het web te weten te komen, of wie de rechten ervan bezit. Vaak zit die informatie in de metadata is ze de sleutel om het copyright van beelden te beschermen," aldus Google in haar blogpost.

Aangifte van werken uitgezonden op televisie 2018

Auteursmaatschappij Sofam roept haar aandeelhouders op aangifte te doen van werken.

Wij nodigen u dus uit om uw werken die in 2016 op televisie werden uitgezonden, aan te geven. Uiteraard dient u de werken die u in het verleden al aangaf niet opnieuw op te geven. Vul uw aangifte in. Het is belangrijk dat u de audiovisuele werken (bewegende beelden) en vaste werken aangeeft die op een zender werden uitgezonden. Aangeslotenen bij SOFAM hebben bericht gekregen van deze aangifte.

Wij vestigen uw aandacht op de volgende punten

  • wat uitzendingen op VRT en RTBF betreft, dient u de werken die u al opgaf via e-mail voor 2015 niet opnieuw aan te geven.
  • onder “audiovisueel werk” verstaat men een werk in beweging of een opeenvolging van beelden, al dan niet met geluid. De auteur die rechten opeist, moet zijn hoedanigheid van auteur kunnen bewijzen.
  • onder "vast" werk verstaat men foto's en plastische of grafische werken (illustraties, schilderijen, ...)

Wij vragen u het aangifteformulier in te vullen voor 30 juni 2018.

Verbod op memes?

Een foto zegt meer dan duizend woorden maar ook foto’s met een paar woorden weten duizenden te bereiken, zeker anno nu. Iedereen die social media gebruikt heeft ze wel eens voorbij zien komen. De meme, een plaatje met daarbij een korte tekst, is er bijna niet meer weg te denken. Ze zijn ideaal voor social media; leuk, grappig en/of herkenbaar, eenvoudig en makkelijk te delen. Maar er gaan geruchten binnen de media dat de meme wel eens een kort leven beschoren zou kunnen zijn; er zou Europese regelgeving in de maak zijn die het online delen van memes moeilijker dan wel onmogelijk maakt.

Dagcursus Colormanagement

Colormanagement volgens ISO 12646:2008, ISO 12647:2010 en ISO 3664:2009

Vrijwel dagelijks komen er telefonisch en per mail vragen binnen over uiteenlopende onderwerpen.  Vandaar dat, mede op verzoek van een aantal fotografen, besloten werd dagcursussen colormanagement op te zetten.

Schending auteursrechten op Curaçao

Naar aanleiding van een op 11 december 2017 gewezen vonnis door het Gerecht in Eerste Aanleg van Curaçao[1] leek het mij leuk om een klein (virtueel) uitstapje te maken en te kijken hoe in Curaçao wordt geoordeeld in inbreukkwesties.

In de betreffende kwestie heeft de auteursrechthebbende de uitgeverij Ultimo Noticia aangeschreven ten aanzien van 161 inbreuk op zijn auteurs- en persoonlijkheidsrechten. Ultimo Noticia stelt zich op het standpunt dat bij de foto’s niet vermeld stond dat er auteursrechten op de foto rusten. Dit verweer is door de rechter eenvoudig verworpen met de opmerking ‘het feit dat er niet bij stond dat er copyright op de foto’s rustte, niet maakt dat de foto’s niet auteursrechtelijk beschermd zijn’.
Dit is gelijk aan hoe de Nederlandse rechter een dergelijke verweer pareert.

DuPho stopt samenwerking met NVJ Wie vertegenwoordigt nu de Nederlandse fotografen?

DuPho, beroepsorganisatie voor professionele fotografen, stopte midden december vorig jaar met de samenwerking met de NVJ. Daardoor konden DuPho-leden geen gebruik meer maken van de NVJ-advocaten. Wel eist DuPho dat haar leden aanspraak kunnen blijven maken op de NVJ/IFJ perskaart. De NVJ voelt daar niets voor, omdat de kaart en de bijbehorende ondersteuning alleen voor NVJ-leden is. Een en ander blijkt uit een brief van de NVJ aan DuPho op de website van de NVJ.

Achtergrond

Zowel DuPho als NVJ verenigen fotografen. De NVJ via de NVF ongeveer 600 fotojournalisten, de DuPho meer de zakelijke markt (onder meer medische, reclame, mode en bruidsfotografie). De afgelopen jaren werkten beide organisaties samen door te verwijzen naar elkaars activiteiten. DuPho-leden genoten verder korting bij de NVJ Academy en konden gebruik maken van NVJ Advocaten en de perskaart.

Die samenwerking zegt DuPho op. Waarom is onduidelijk. Voorzitter Rob Huisman was voor de NVJ/NVF niet bereikbaar voor commentaar. De NVJ wil graag via een dubbellidmaatschap van beide verenigingen DuPho-leden goedkoop toegang blijven geven tot de perskaart. Of DuPho daarvoor voelt, is onduidelijk.

2018?

Het is weer het eind van het jaar. Een goed gevoel. PhotoNmagazine bestaat al weer 6 jaar. En terwijl de fotobladen helaas afkalfden of zelfs verdwenen is het magazine alleen maar gegroeid. De beslissing om er een Belgisch – Nederlands magazine van te maken is ook een goede geweest. Zojuist heeft collega Joep Bär gemeld dat de Agenda jaarlijks meer dan 6.000 exposities vermeld in de Benelux en incidenteel in het buitenland. Gemiddeld staan ruim 600 tentoonstellingen in de agenda.

Het lezersaantal dat op de nieuwsbrief is geabonneerd neemt nog steeds wekelijks toe, dit geldt ook voor bezoekers die zonder nieuwsbriefabonnement naar het magazine komen kijken, via de RSS feed of ‘gewoon’. Dit stemt mij tot een blij en tevreden mens.

In deze periode is er veel veranderd in fotografenland. Het is er deels beter op geworden, maar ook minder. Maar nu de economieën in Europa weer opbloeien, lijkt het er op dat wij als fotografen en beeldmakers in de toekomst weer wat ruimer in de jas komen te zitten.

Geen auteursrecht op stockfoto’s?

Op verschillende websites duiken artikelen op met de conclusie dat er geen auteursrecht berust op stockfoto’s.[1] De schrijvers van deze artikelen komen tot deze conclusie op basis van een recent gepubliceerd vonnis van de rechtbank Zaandam.[2]

In deze zaak maakte een websitehouder een foto van een temperatuurmeter van een auto op zijn website openbaar. De beeldbank Masterfile, dat gerechtigd is op te treden voor haar fotografen, vordert een verklaring voor recht dat de websitehouder inbreuk heeft gemaakt op het auteursrecht op de foto en vordert de betaling van € 1350, = vermeerderd met een opslag van 100%, de wettelijke rente en de proceskosten.

De websitehouder brengt als meest vergaande verweer tegenin dat dat er geen auteursrecht op de foto berust en dat indien er wel auteursrecht op de foto berust, Masterfile niet de auteursrechthebbende is.

Het belang van duidelijk afspraken bij het verlenen van toestemming

Voor een auteursrechthebbende is het van belang om bij het verlenen van toestemming voor het gebruik van een foto duidelijk aan te geven tot hoever de toestemming strekt. Wordt in het algemeen toestemming gegeven voor het gebruik van de foto zonder hier grenzen aan het stellen dan kan het zo zijn dat de fotograaf de gebruiker van de foto een onbegrensde toestemming geeft voor ieder gebruik van de foto. Dit is uiteraard niet wenselijk.

Bij het geven van een onbegrensde toestemming geeft de fotograaf zijn rechten voor een groot deel prijs. Als exclusief auteursrechthebbende kan enkel de fotograaf rechtmatig toestemming geven voor een het gebruik van de foto. De waarde van dit exclusieve recht verminderd m.i. indien er aan deze toestemming geen duidelijke grenzen gesteld wordt. Hierbij kunt u onder andere denken aan een beperking qua duur van de foto of een beperking in welke medium en voor welk doel een foto gebruikt mag worden.

Donderse portretten

Roy Donders, reality tv-ster, kapper, stylist en zanger en eigenaar van een kledingwinkel, plaatste camerabeelden op zijn facebookpagina van de vermeende winkeldieven van zijn designkleding. Donders is niet cameraschuw te noemen, maar of dit ook geldt voor de vermeende winkeldieven blijft nog maar de vraag. Het plaatsen van camerabeelden op social-media kan een effectief middel zijn om boeven op te sporen, in het bijzonder wanneer een facebookpagina een bereik heeft van ruim 62.000 volgers. De vraag is of deze camerabeelden eigenlijk wel gemaakt hadden mogen worden - en misschien nog belangrijker: of deze beelden op social-media hadden mogen worden geplaatst.

Monkey Business, de aap als auteursrechthebbende?

U heeft de foto waarschijnlijk wel voorbij zien komen of er op zijn minst over gehoord; de selfie die een aap wel of niet zelf heeft genomen en de fotograaf die al jaren in verschillende juridisch procedures verwikkeld is. Onlangs kwam de fotograaf weer in het nieuws omdat bekend werd dat hij inmiddels de kosten die verbonden zijn aan het voeren van de procedures niet meer kan dragen en bijna failliet is.

In 2011 werd de camera van de Engelse fotograaf David Slater gebruikt door een aap, waarbij deze aap gelijk wat foto’s heeft geschoten waarvan een gedeelte bruikbaar bleek. Hieronder zaten de inmiddels bekende selfie van de aap zelf en ook foto’s van de fotograaf. De foto’s werden hierna ‘rechtenvrij’ (een juridisch bijzonder gevoelige en dikwijls onjuist gebruikte benaming) geplaatst op Wikimedia, een onderdeel van Wikipedia, en de blog Techdirt. Na de eerste protesten van Techdirt stelde Slater nog: ‘Until I hear from the monkeys lawyers, I will stick to the belief that I own the copyright.”  In 2014 heeft de fotograaf een rechtszaak aangespannen tegen Wikimedia omdat zij de foto zonder toestemming geopenbaard hadden.

AIDA Kussmund en het recht van panorama

Onlangs heeft het Duitse federale hooggerechtshof (Bundesgerichtshof) zich uitgesproken over een kwestie waarin het recht van panorama ter discussie stond.[1] De organisator van cruises, AIDA Cruises, die haar cruiseschepen versiert met een op de boeg geverfde mond trad op tegen een organisator van excursies aan land tijdens cruises in Egypte. De organisator van de excursies had namelijk een foto op zijn website geplaatst waarop het zijaanzicht van een schip van AIDA en daarmee ook de kenmerkende ‘kusmond’ te zien is. De organisator van de cruises maakte bezwaar tegen de openbaring van deze foto, omdat hiermee haar werk (de kusmond) onrechtmatig werd geopenbaard. De organisator van de excursies beriep zich op het recht van panorama.

Service pagina

Hier vindt u allerlei regelingen, voorwaarden, voorbeeldcontracten, tips en trucs die voor fotografen van belang zijn.
Deze verzameling wordt --voor zover mogelijk-- door PhotoNmagazine.eu actueel gehouden.

Laatst gewijzigd

3 mei 2017: Pasfotomatrix BE en ICAO

Rijdende Rechter: Mevrouw Kuiper vs. Hollandse Hoogte

In de uitzending van 7 maart 2017 van De Rijdende Rechter boog mr. Reid zich over de vraag in hoeverre het is toegestaan om zomaar een foto van internet te gebruiken en wie verantwoordelijk is voor de eventueel ontstane schade.

De casus is als volgt. Mevrouw Kuiper is een doula, oftewel een bevallingscoach. Bij het maken van haar website komt zij op een website met de naam Dutchfreecard.nl een mooie foto van beschuit met muisjes tegen. Omdat de naam van de website het woord ‘free’ bevat, gaat mevrouw Kuiper ervanuit dat de foto gratis is. Zij besluit daarom de foto te gebruiken voor haar website.

Powned veroordeeld veroordeeld wegens inbreuk

Powned is door de rechtbank Amsterdam veroordeeld tot het betalen van € 4.420, vermeerderd met wettelijke rente, wegens schending van het auteursrecht van journalist Kevin P. Roberson. Powned heeft zonder voorafgaande toestemming beelden uit een door Roberson gemaakte reportage uitgezonden. Schadeverhogende feiten zijn dat de beelden tevens ongeoorloofd bewerkt zijn en er sprake was van doorverkoop van de beelden aan een derde partij.

Roberson heeft in 2015 een reportage gemaakt waarin de rol van tijdens de Tweede Wereldoorlog gevallen zwarte soldaten wordt belicht. Powned heeft zonder voorafgaande toestemming een deel van deze reportage gebruikt in haar uitzendingen van 7 mei 2015 en 14 mei 2015. De beelden in de context waar Powned deze in plaatste betreffen nepnieuws: volgens Powned ging het om een ‘symbolische actie tegen Zwarte Piet’ in de stilte gedurende de Dodenherdenking op de Dam.

Google-taks? EU-plannen voor nieuwsuitgevers uitgelekt

De onlangs uitgelekte conceptrichtlijn[1] voor de herziening van het Europese auteursrecht bevestigt de eerder al bekend geworden plannen van de EU ten aanzien van de auteursrechten van de nieuwsuitgevers. Deze herziening zou —het betreft immers een wetvoorstel— als gevolg kunnen hebben dat de nieuwsuitgevers bedrijven als Google en Facebook een vergoeding kunnen vragen voor het openbaren en verveelvoudigen van (delen van) nieuwsberichten.

De achterliggende gedachte is dat de achterblijvende inkomsten van nieuwswebsites op deze manier zullen worden aangepakt. Zij stellen hun berichten op dit moment dikwijls kosteloos ter beschikking en zijn hierdoor dan ook in grote mate afhankelijk van reclame-inkomsten.

Je kunt de hielen niet lichten…

Het beloofde niet echt het mooiste weer te worden. Maar het zou wel eens mee kunnen vallen. Vakantie. Eerst maar eens de caravan in het Vlaamse opzoeken, die daar een prima vaste staanplaats heeft.

Het weer werd gaandeweg iets beter en het beloofde onweer bleef uit. “Ach, hier is het best te doen, ergens anders is het niet veel beter.” aldus iemand die had uitgerekend dat het later aankomen bij het uiteindelijke reisdoel een aantrekkelijk aantal Eurootjes per dag uitspaarde. “En dat beleggen wij dan in drank en gastronomische zaken probeerde ik nog slim.” Maar budget bleek budget te zijn. En zowaar, het weer beterde en het begon ongeveer 28 graden te dooien. Dus aanhaken en op pad naar het Schwarzwald alwaar wij volgens vaag voornemen een rondreis hadden gepland.

Dure ‘gratis’ foto’s

Vers van de Amerikaanse pers, een geval waarin Getty Images voor de rechter wordt gedaagd door fotografe Carol Highsmith en er één miljard dollar wordt gevorderd.

Carol Highsmith, een bijzonder gerenommeerde fotografe, ontving in december 2015 een brief van het namens Getty/Alamy optredend bureau License Compliance Services. In deze brief werd zij er van beschuldigd dat zij inbreuk maakte op de auteursrechten van Getty omdat zij een (eigen) foto op haar site had geplaatst. Ze ontving een rekening van $120,=.

Hierdoor kwam aan het licht dat Getty niet alleen Carol Highsmith, maar ook derden aanschreef, waarbij Getty zich voordeed als de exclusief auteursrechthebbende op deze foto’s en vergoedingen incasseerde vanwege misbruik van de door Carol Highsmith genomen foto’s.

Carol Highsmith, bekend van publicaties in tijdschriften als Smithsonian, Time, New York Times en Life magazine, had echter een groot deel van haar foto’s in 1988 als ‘gift to the American People’ voor publiek kosteloos gebruik gedoneerd aan de Library of Congress, die sprak van ‘one of the greatest acts of generosity in the history of the Library’.

Uitnodiging aangifte werken op televisie

We hebben de laatste jaren nieuwe contracten afgesloten met televisiezenders en kabelmaatschappijen. Daarom kunnen we het gebruik van uw werken op een groot aantal zenders vergoeden.

Wij nodigen u dus uit om uw werken die in 2014 op televisie werden uitgezonden, aan te geven. Uiteraard dient u de werken die u in het verleden al aangaf niet opnieuw op te geven. Vul uw aangifte in. Het is belangrijk dat u de audiovisuele werken (bewegende beelden) en vaste werken aangeeft die op een zender werden uitgezonden. Aangeslotenen bij SOFAM hebben bericht gekregen van deze aangifte.

AG in GeenStijl Media – Sanoma; hyperlink is geen auteursrechtinbreuk

Nadat ik in 2012 en 2013 al columns schreef over de uitspraken inzake GeenStijl – Sanoma [1], waarbij onderwerp van geschil het plaatsen van een hyperlink was, die verwees naar de vindplaats van de Playboy foto’s van Britt Dekker, zijn er nu nieuwe ontwikkelingen in deze kwestie.

Geschiedenis

In 2012 oordeelde de Nederlandse rechter in eerste instantie dat het plaatsen van een hyperlink auteursrechtinbreuk opleverde. Door het plaatsen van een hyperlink werden de Playboy foto’s van Britt Dekker namelijk toegankelijk gemaakt.
Na dit vonnis in eerste aanleg belandde deze kwestie vervolgens nog bij het Hof en bij de Hoge Raad.
Het Hof oordeelde dat het plaatsen van hyperlinks in deze kwestie geen inbreuk maakte op de auteursrechten van Playboy. Wel vond het Hof het handelen van GeenStijl algemeen onrechtmatig jegens Playboy.

Ik heb er zin in…

De tijd gaat snel. Even Pasen, Kerst, Oud en Nieuw en Professional Imaging staat voor de 17e maal voor de deur. Het tovert het leven gedurende twee weken om in een dolhuis, waarna er een ontzettend inspannend, ontspannend, leuk, leerzaam, aangenaam en bijzonder lang weekend voor de deur staat. Professional Imaging.

De advocaten die deel uitmaken van de redactie zijn ook weer van de partij om te speeddaten met de bezoekers. Hebt u een probleem op gebied van intellectueel eigendom? auteursrechtelijk probleem? Kitty, Daniëlle, Linda, Carrie en juridisch medewerkster Chloé die nog een opleiding op HBO niveau volgt staan iedereen kort en informatief te woord. Niet alleen auteursrecht, maar ook merken- en ondernemingsrecht kunnen aan de orde komen..

De parodie-pinguïn

De parodie-pinguïn is geen nieuw ontdekte diersoort, maar onderdeel van een opnieuw aangewakkerde parodiediscussie op het internet.
Aanleiding is onder andere dit artikel van Arno Lodder[1], die van mening is het openbaar maken van een ‘meme’ van een afbeelding van een pinguïn onder de parodie exceptie valt. Getty Images had volgens Lodder geen factuur mogen sturen voor het openbaar maken van de meme op het blog van de Duitse Geeksisters.

Memegenerator.net

Op de website van memegenerator is het mogelijk om (bewerkte) afbeeldingen te uploaden die gebruikers van de website dan kunnen gebruiken in combinatie met –veelal grappig bedoelde- teksten. Die afbeeldingen kun je vervolgens doorsturen per mail of opslaan op je computer of smartphone. Zo is de meme waarschijnlijk ook terechtgekomen op het blog van Geeksisters.

De drempel

Recent wees de Amsterdamse rechtbank in de zaak Roadside-Laks een vonnis waarin geoordeeld werd dat de eisers in kwestie onvoldoende hebben kunnen aantonen dat de betreffende foto’s auteursrechtelijk beschermd zijn.[1]
Daarop is de nodige commotie ontstaan omdat – ons inziens volstrekt ten onrechte - de conclusie getrokken is dat de rechtbank heeft geoordeeld dat foto’s niet meer auteursrechtelijk beschermd zouden zijn.[2]

Uit het vonnis volgt echter niet meer en niet minder dat om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen er sprake moet zijn van een werk met een eigen oorspronkelijk karakter dat het persoonlijk stempel van de maker draagt. Dat is volledig in overeenstemming met de inhoud van artikel 10 Auteurswet.

Wetsvoorstel Open Vld: aanpassing auteursrecht

Iemand neemt een selfie met het Atomium, de Totem van Jan Fabre of het Centraal Station in Brussel als achtergrond. Wanneer deze dit portret openbaar maakt kan er een probleem zijn, formeel moet er volgens de huidige wet toestemming worden verleend en moet hiervoor worden betaald. Op zich is dit niet echt houdbaar, duizenden Belgen, maar ook buitenlandse toeristen nemen selfies of maken portretten van elkaar. In de praktijk kun je in België de selfiemaker, maar ook de professionele beeldmaker, vrij gemakkelijk aanspreken. In het buitenland, waar het zogenaamde 'recht op panorama' veelal wél is toegestaan, wordt dit moeilijker. Het Belgische gerecht heeft geen enkele jurisdictie op Texel, in de Verenigde Staten, in Timboektoe of op de laagvlakte van de Opper Patagonische Alpen. Dus procederen in het buitenland, daar  waar het wettelijk is toegestaan, is natuurlijk volslagen nonsens.

Wie heeft het auteursrecht op openbare ruimte?

De stelling dat een foto van een in de openbare ruimte een reproductie is van een auteursrechtelijk werk lijkt niet echt houdbaar in dit verband. Een reproductie is per definitie een minutieuze nabootsing van een kunstwerk waarop ieder detail van het kunstwerk zichtbaar is. Een portret van een toerist met een kunstwerk op de achtergrond is per definitie wat het is, een portret. Dus geen reproductie.

Open Vld stelt terecht dat de bescherming van werken in de openbare ruimte tot absurde situaties kan leiden. "Uiteraard houden de meeste kunstenaars zich niet bezig met het opsporen van iedere reproductie. Maar het feit dat ze foto's oogluikend toestaan, neemt niet weg dat ze achteraf hun rechten kunnen doen gelden. Kijk naar het Atomium, dat in het verleden mensen en bedrijven bestookte met aanmaningen om auteursrechten te betalen." aldus de Open Vld-kamerleden Patricia Ceysens en Frank Wilryckx.

De gevolgen van de nieuwe wet Auteurscontractenrecht voor de beroepspraktijk

“Bent u fotograaf, journalist of artiest? Dan kunt u vanaf 1 juli 2015 een hogere vergoeding claimen als uw werk een onverwacht groot succes wordt. Dat is een van de veranderingen in het auteurscontractenrecht die de positie van makers moet versterken”, zo kopt de website van de Rijksoverheid. Dat klinkt veelbelovend, maar wat betekent het nu eigenlijk voor de praktijk?

De nieuwe wet Auteurscontractenrecht is per 1 juli 2015 in werking getreden.[1] Het doel van het Auteurscontractenrecht is het versterken van de contractuele positie van makers ten opzichte van exploitanten. De belangrijkste wijzigingen voor de praktijk zal ik hieronder bespreken.

Beperking panoramavrijheid door EU-parlement naar de prullenbak verwezen

(herziene versie 12 juli 2015)

Op 16 juni laatstleden heeft de Commissie JURI van het Europees Parlement laten weten dat het beginsel dat naar haar mening voorafgaande toestemming van de auteur van een werk bij publicatie is vereist, noodzakelijk blijft voor commercieel gebruik van zijn werken die zich in de openbare ruimte bevinden. Dit kan het geval zijn wanneer een auteur een foto- of filmopname maakt van een plein in een stad, waarop auteursrechtelijk beschermde werken te zien zijn en deze opname daaropvolgend wordt gepubliceerd.

Verzachtende uitzonderingen in wetgeving

In principe is er al geruime tijd in een aantal landen de wetgeving op dit punt aangepast. Zo is het in een aantal landen toegestaan stadsgezichten en landschappen te fotograferen, en te publiceren, vermits de auteursrechtelijk beschermde werken niet de hoofdvoorstelling vormen van de afbeelding. Zo kunnen prentbriefkaarten en nieuwsfoto's vrijelijk worden gepubliceerd. Voor gebruik van een foto met als hoofdvoorstelling een kunstwerk of gebouw is echter toestemming vereist van de maker. Een volstrekt legitieme zaak. Immers, indien commercieel gebruik wordt gemaakt van een werk in de openbare ruimte, want dat is waar het om gaat, heeft de maker een recht op vergoeding voor het gebruik. Voorbeeld: Manneken Pis in een reclame-uiting van Coca Cola is een dergelijk commercieel gebruik.

Dit is het geval in Engeland, Spanje, Portugal, Duitsland, Nederland, Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Oostenrijk en Kroatië. Enkele landen hebben echter dergelijke specifieke bepalingen (nog) niet in de wetgeving opgenomen, zoals Frankrijk en Italië.

Vrijheid van panorama; een belangrijk gemeengoed straks verleden tijd?

Het Europees Parlement zal vandaag, 9 juli, stemmen over de hervorming van de Europese auteursrechtregelgeving. Die hervorming houdt onder meer een wijziging van het zogenaamde ‘recht op panorama’ in.
Naar aanleiding van deze mogelijke wijziging ontvangen we regelmatig vragen vanuit de praktijk. Met dit artikel zal ik in kaart brengen welke regelgeving er in Nederland geldt ten aanzien van het fotograferen van panorama’s en wat voor consequenties de voorgenomen wijziging voor het auteursrecht in Europa kan meebrengen.

Al eerder schreef ik een artikel over de Nederlandse regelgeving met betrekking tot het fotograferen van panorama’s of objecten die zich in de openbare ruimte bevinden.
Artikel 10 Auteurswet beschermt zowel foto’s als bouwwerken of beeldhouwwerken. Artikel 18 Aw geeft hierop verduidelijking; je mag –kort gezegd- foto’s maken van bouwwerken of beeldhouwwerken die zich permanent in de openbare ruimte bevinden.[1]

Een aantal do’s en don’ts bij het fotograferen van gebouwen en beeldhouwwerken

Wat mag je als fotograaf wel en wat mag niet conform de auteurswet als het gaat om het fotograferen in de zogenaamde ‘openbare ruimte’ waarbij het vaak gaat om het maken van foto’s van gebouwen en beeldhouwwerken?
Een korte handleiding.

De wettelijke basis

De auteurswet somt in artikel 10 een aantal categorieën op waarbinnen auteursrechtelijke bescherming wordt verkregen. Hier worden onder andere ‘fotografische werken’ genoemd, maar ook ‘bouw- en beeldhouwwerken’ staan genoemd in het artikel.
De vraag die dan nog wel eens rijst binnen de praktijk is of deze twee categorieën elkaar niet kunnen ‘bijten’. Want als ze beiden voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komen, mag je dan wel een foto maken van een gebouw of een beeld?

Fotografen pikken krokettenprijzen van Hollandse Hoogte niet

200 van de 500 fotografen die voor Hollandse Hoogte werken zijn bepaald niet gelukkig met de nieuwe tariefstructuur. Men is het niet eens met contracten waarbij Hollandse Hoogte grote hoeveelheden foto’s voor krokettenprijzen slijt. Waarbij foto's vanaf 1 euro per stuk de deur uit gaan. Het verdienmodel is dat de fotograaf hiervoor minder dan de helft krijgt, voor Hollandse hoogte maken de vele kruimels van de rest een royale taart.

Augustus van vorig jaar vroegen 180 fotografen per brief aan de directie om meer en vooral betere communicatie, een minimumprijs en de mogelijkheid foto’s uit te sluiten van de volumedeals. Iets waar de fotografen krachtens de auteurswet zeker recht op hebben.

Al eerder gaf directeur Bas van Beek, samen met ANP, er blijk van de eigen omzet voor te laten gaan boven een behoorlijk inkomen van de aangesloten fotografen, dit middels een buikspreekpopfirma 'Eerlijke Foto', waar foto's werden gesleten voor een prijs waar je nog geen krop sla van kunt kopen. Wat dat eerlijk in dit verband betekent is maar zeer weinigen duidelijk.