Rechtspraak

Faillissement stockbureau ‘Foto Natura’

Op 19 december 2013 werd het faillissement uitgesproken van ‘Foto Natura’. Hoewel al bekend was dat Foto Natura, mogelijk als gevolg van jarenlang mismanagement, in zwaar weer verkeerde was het breekpunt de Belgische fotograaf David Patyn die via een kort geding zijn recht haalde. ‘Foto Natura’ werd veroordeeld op korte termijn rond de € 5.000 te betalen en dat betekende voor het stockbureau het definitieve eindpunt: www.kvk.nl/handelsregister/zoekenframeset.asp?zk=0&url=https://diensten.kvk.nl/TST-BIN/FU/TSWS001@?BUTT=350230150000

Professionele voetbalspelers en het portretrecht

In navolging van de kwestie Cruijff/Tirion (lees hier meer) heeft de Nederlandse rechter (Gerechtshof Amsterdam, 10 december 2013 [1]) zich wederom gebogen over het portretrecht van professionele voetbalspelers.

Diverse spelersverenigingen hebben zich op het standpunt gesteld dat de spelers zich op grond van hun portretrecht (artikel 21 Aw) kunnen verzetten tegen de openbaarmaking van hun portret door uitzending van beelden van nationale of internationale voetbalwedstrijden.

Het Gerechtshof te Amsterdam volgt de spelersverenigingen niet in deze stelling. Het Hof bevestigt, in navolging van de kwestie Cruijff/Tirion (Hoge Raad, 14 juni 2013 [2]), dat het portretrecht geen absoluut verbodsrecht behelst. De geportretteerde kan zich verzetten tegen het openbaar maken van zijn portret zonder zijn toestemming voor zover hij daarbij een redelijk belang heeft.

Hyperlinken toegestaan; uitspraak van het Hof inzake GeenStijl – Playboy

Op 19 november 2013 is door het Amsterdamse Hof uitspraak gedaan in het Hoger Beroep inzake de hyperlinkkwestie tussen GeenStijl en Playboy. Al eerder hield ik u hierover op de hoogte.

De feiten; kort

GeenStijl plaatste een link naar Imageshack, een Australische website waar bestanden tussen gebruikers gedeeld kunnen worden. De link verwees naar een bestand met daarin de uitgelekte naaktfoto’s van Britt Dekker voor het kerstnummer van Playboy.
De vraag die in het geding was is of het plaatsen van een hyperlink een auteursrechtinbreuk oplevert, en of deze specifieke manier van linken van invloed is op de beoordeling van de rechtmatigheid van de gebruikte link.

Foto van voetballer gebruikt als logo levert inbreuk op auteursrechten van fotograaf op

In navolging van de uitspraak in kort geding van 5 juni 2012 is recent het vonnis in hoger beroep op het kort geding van 18 december 2012 gepubliceerd op rechtspraak.nl.
De uitspraak is hoger beroep is hier te vinden: uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:GHAMS:2012:4045.

Het watermerk

Inleiding

Een van de grote problemen waar u als fotograaf tegenaan kunt lopen bij het gebruik van uw foto’s, met name op internet, is dat derden menen dat de foto ’s vrij te gebruiken zijn omdat er geen watermerk in staat. Hoe zit het nu eigenlijk met dat watermerk?

Het auteursrecht – de formele criteria

De auteursrechtelijke bescherming op een foto ontstaat van rechtswege op het moment dat de fotograaf een foto maakt die ‘een eigen oorspronkelijk karakter’ heeft en ‘het persoonlijk stempel van de maker’ draagt[1]. Die begrippen zijn in de praktijk wel eens lastig te duiden en daarom zijn ze in de loop der tijd in de jurisprudentie nader uitgewerkt.

Zo heeft de Hoge Raad in het bekende arrest over de Endstra-tapes[2] duidelijk gemaakt dat het de eis van ‘een eigen oorspronkelijk karakter’ inhoudt dat de vorm niet ontleend mag zijn aan die van een ander werk. Dat betekent dat een foto dus niet nagemaakt mag zijn van een andere foto.

Grensoverschrijdende inbreuk

Wat te doen als de foto’s waarmee u uw brood verdient, verschijnen op buitenlandse websites? Uiteraard zonder dat een licentievergoeding is betaald of uw naam ook maar wordt vermeld. Het lijkt onbegonnen om hier iets tegen te doen, immers de kosten die gemaakt moeten worden om een buitenlandse inbreukpleger aan te spreken zijn vaak groter dan de schadevergoeding die u kunt vorderen. Tenzij u bekend bent met het buitenlandse rechtssysteem en goede contacten hebt, maar dit is voor veel fotografen niet het geval. Een buitenlandse inbreukpleger zal hierdoor minder snel aangesproken worden en het maken van inbreuken zal voor een buitenlandse website een manier zijn van makkelijk voorzien in ‘gratis’ content.

Belastingdienst informeert fotografen onjuist

Voor de verschillende BTW tarieven zijn er criteria. Zo vallen noodzakelijke levensbehoeften alsmede een beperkt aantal artikelen onder het lage tarief van 6%.

De Belasting Toegevoegde Waarde gaat er van uit dat over de gehele toegevoegde waarde van een product één tarief moet worden berekend aan de eindverbruiker. Indien een ondernemer materialen of onderdelen koopt voor fabricage of handel brengt deze de omzetbelasting gespecificeerd op de inkoopfacturen in mindering op de aangifte omzetbelasting. Wanneer het product wordt verhandeld wordt er boven op het netto bedrag het geldende belastingtarief in rekening gebracht aan de klant. Dit bedrag moet dan worden afgedragen.

Per saldo draagt de ondernemer dus het volledige BTW bedrag af verminderd met de BTW op de inkoop.

Het kan zijn dat er voor een bepaald product dat in het 21% tarief valt, er onderdelen zijn die in het 6% tarief vallen of zelfs in het 0% tarief. Zoals bijvoorbeeld gerst en mout. Bier echter valt onder het 21% tarief. Dus draagt de biermagnaat netjes 21% af, verminderd met de 6% voorbelasting op inkoop van de genoemde grondstoffen.

Don Johan en het gevecht tegen de windmolens

Op 14 juni werd er door de Hoge Raad een arrest gewezen in een al lang lopende zaak tussen Johan Cruijff enerzijds als eiser en Uitgeverij Tirion en Guus de Jong (79) anderzijds als verweerders. Hoewel het arrest van groot belang is was deze eigenlijk al min of meer te voorzien. Het is een grondig gemotiveerd arrest waarin de Hoge Raad zich ook uitspreekt over haar overwegingen die bijzonder waardevol zijn.

Geschiedenis

Internationaal sportfotograaf Guus de Jong (79), die een van de meest uitgebreide archieven heeft met een focus op voetbal en wielrennen  werd benaderd door Uitgeverij Tirion om beelden te leveren voor een fotoboek over Johan Cruijff met biografische inslag.

Johan Cruijff heeft echter heel merkwaardige ideeën over fotoauteursrecht, zo schijnt hij ooit tegen Johan Derksen van Voetbal International te hebben gezegd over foto’s waar hij op staat afgebeeld: ‘Die zijn van mij want ik sta er op.’ Cruijff is echter een publiek persoon en heeft net zo veel auteursrechten op dergelijke foto’s als onze Z.K.H. Willem Alexander op de foto’s die voor de media aan het hof zijn gemaakt.

Verhoging licentietarief draagt niet het karakter van een boete

In de algemene voorwaarden van de Nederlandse Fotografen Federatie is bepaald dat een fotograaf die geconfronteerd wordt met een inbreuk een verhoging kan vorderen van een aantal maal het licentietarief. Veel fotografen gebruiken deze voorwaarden om hun schade te begroten, ook of juist wanneer partijen deze voorwaarden niet zijn overeengekomen. Dit stuit op weerstand bij inbreukplegers en hun juridisch adviseurs omdat deze verhoging volgens hen het karakter van een boete heeft.

Zij gaan er echter aan voorbij dat de mogelijkheid voor fotografen om een verhoging te vorderen essentieel is, immers zonder deze mogelijkheid zal het plegen van inbreuken gunstiger zijn dan het vooraf vragen van toestemming en het betalen van het licentietarief. Wanneer fotografen alleen maar hun licentietarief zouden kunnen vorderen wanneer inbreuk wordt gepleegd en niet de immateriële schade die ontstaat door het ontbreken van toestemming en/of naamsvermelding wordt het handhaven van auteursrechten een heikele onderneming.

Recht hebben, recht krijgen en rechtvaardigheid

Als fotograaf die zijn foto’s gebruikt ziet in magazines, dagbladen en websites – om maar eens wat voorbeelden te noemen - zonder dat daarvoor toestemming is gevraagd, staat u volledig in uw recht als u de uitgever of websitehouder aanspreekt vanwege inbreuk op uw auteursrechten.

Maar recht hebben en recht krijgen, dat zijn twee verschillende zaken. Heel vaak worden foto’s op het eerste verzoek wel verwijderd, maar helaas niet altijd. Een veel gehoord verweer is ‘de foto stond op een rechtenvrije site’ of ‘er staat geen copyrightnotice in de foto’.

Met een ‘rechtenvrije site’ wordt door gebruikers zonder uitzondering bedoeld een website waarop foto’s staan afgebeeld die gedownload kunnen worden zonder enige technische of financiële beperking. Dat is iets anders dan wat de auteursrechthebbenden daar onder verstaan, namelijk een website waarop afbeeldingen staan waarbij de vermelding staat dat de auteursrechthebbende toestemming geeft de foto vrij te gebruiken. Rechtenvrije foto’s bestaan in principe niet, wel foto’s waarvan de rechthebbende aan heeft gegeven dat ze gebruikt mogen worden zonder nadere toestemming.

Thuiskopieheffing op optische media in strijd EU-wetgeving

20 februari 2012

In een uitspraak van de rechtbank Den Haag is bepaald dat er geen vergoeding mag worden gevraagd door de Stichting Thuiskopie voor CD's en DVD's die door professionele gebruikers worden ingezet voor dataopslag. Te denken valt aan een CD met beeldbestanden voor een klant, of CD's of een DVD met een eigen presentatie.
In de Europese regelgeving is bepaald dat een dergelijke vergoeding alleen mag worden geheven over schijfjes bestemd voor privé personen. De rechtbank stelt dat opleggen van heffingen zonder onderscheid te maken tussen consumenten en professioneel werkenden onwettig is.

Telenet moet kabelrechten betalen aan beheersvennootschappen

Hof van beroep Antwerpen hervormt bestreden vonnis van rechtbank van Mechelen

De beheersvennootschappen SOFAM, SACD en Scam zijn tevreden met het tussenarrest van het Hof van beroep van Antwerpen in het sinds 2006 aanslepende kabeldossier. Het Hof van beroep heeft zich uitgesproken in het voordeel van de auteurs.

Ter herinnering, in 2006 heeft Telenet een rechtszaak aangespannen voor de rechtbank van eerste aanleg van Mechelen tegen de beheersvennootschappen (AGICOA, Uradex, SACD, Scam, Simin, Imagia, SOFAM en SABAM) om zich te laten vrijstellen van de betaling van het grootste deel van de auteursrechten en deze kosten door te schuiven naar de omroeporganisaties , zoals VTM, SBS of RTL.

Het is nochtans Telenet die jaarlijks 70 miljoen euro aan auteursrechten int bij haar abonnees. Conform de Belgische auteurswet moeten de kabeldistributeurs de vergoeding voor de auteurs regelen met hun beheersvennootschappen zoals SOFAM, SACD of Scam.

Social Media en Aansprakelijkheid forumbeheerder

Social media

Wie een foto plaatst op Twitter of een video op YouTube of een ander sociaal medium draagt daarbij meestal ook (een deel van) de auteursrechten over aan dat sociale medium.

Die overdracht betekent dan ook de foto of video door het betreffende sociale medium verder verspreid en geëxploiteerd mag worden. In de meeste gevallen zal het zo’n vaart niet lopen en zal het sociale medium die bepaling alleen maar hebben opgenomen om aansprakelijkheid voor verdere verspreiding uit te sluiten. Maar de kans bestaat dat jouw werk met een beroep op die overdracht van rechten, ook commercieel gebruikt gaat worden zonder dat je er zelf zeggenschap over hebt en een vergoeding voor ontvangt. Wie dat niet wil, kan beter geen foto’s en video’s plaatsen op deze sociale media en deze anders dusdanig voorzien van een watermerk dat de foto en video niet zomaar gebruikt kunnen worden.

Irina Ionescu veroordeeld wegens 'kunstfoto's' van minderjarige dochter Eva

Eva Ionesco, geboren in Parijs in 1965 en tegenwoordig actrice, werd vanaf haar 4e tot haar 12e levensjaar door haar moeder Irina Ionesco naakt op de gevoelige plaat gezet. Eva stelde dat de foto's haar jeugd hebben ontnomen, en eiste 200.000 euro van haar moeder.

Ionesco stond in de jaren 70 bekend om haar erotische foto's, en vooral die van haar dochter trokken de aandacht. Zij verschenen in talrijke bladen, waaronder de Europese edities van Playboy en Penthouse.

Ionesco's advocaat hield de rechtbank tevergeefs voor dat er in de jaren 70 een liberaal klimaat heerste waarin veel was toegestaan. Ook zou Eva een persoonlijke vete met haar moeder uitvechten. De rechtbank ging hierin echter terecht niet mee.

Op vijfjarige leeftijd werd Eva het favoriete fotomodel van haar moeder die kennelijk geld en persoonlijke roem rook. Irina Ionesco's erotische foto's van haar kind zijn altijd controversieel geweest. Eva werd ook, naar haar zeggen gedwongen, modelwerk te doen voor andere fotografen zoals Jacques Bourboulon.

Foto's citeren op een 'Belgische' website

Collega De Jong heeft ooit een foto gemaakt van Jan Wauters die Jan Mulder interviewt. In 2010 verscheen er een biografie over Jan Mulder bij uitgeverij 'De Buitenspelers'. De biografie is geschreven door verschillende auteurs, onder wie W., die het hoofdstuk over de Brusselse jaren van Jan Mulder heeft geschreven. W. is auteur van boeken over voetbal en over artikelen over sport die worden gepubliceerd in Vlaamse en Nederlandse kranten, tijdschriften en op websites.

Hyperlinke soep zorgt voor prejudiciële vragen

Wordt de hyperlinke soep niet zo heet gegeten als zij was opgediend? We zullen de antwoorden op de prejudiciële vragen van de Zweedse rechter hiervoor moeten afwachten.

De uitspraak van de Nederlandse rechter inzake Playboy-GeenStijl waar werd uitgemaakt dat het plaatsen van een hyperlink naar de Playboy-foto’s van Britt Dekker op de website van GeenStijl aangemerkt kon worden als een auteursrechtinbreuk, krijgt een Europees vervolg.

In Zweden hebben vier journalisten de zoekmachine Retriever aangesproken wegens inbreuk op hun auteursrechten.[1] Retriever verwijst haar betalende leden naar artikelen die door de journalisten zijn geschreven zonder de journalisten een vergoeding te betalen voor het beschikbaar stellen van de artikelen. Retriever ontvangt voor deze ‘service’ naast het abonnementsgeld ook een vergoeding voor ieder geconsulteerd artikel.
Retriever verweert zich met de stelling dat zij slechts een lijst met treffers en de bijbehorende links openbaar maakt, waarna de artikelen via een andere site worden geopend. Retriever ‘verwijst’ kort gezegd dus slechts naar de vindplaats van de artikelen.

iPad is een computer

Haarlem, 4-12-2012

De rechtbank Haarlem heeft geoordeeld dat een iPad een computer is. Een werkgever heeft aan al haar werknemers een iPad met mobiel-internetdatakaart verstrekt. In geschil is of de iPad belastingvrij, dat wil zeggen zonder inhouding van loonheffing, aan de werknemers kan worden verstrekt. Daarbij is van belang onder welke bepaling van de Wet op de loonbelasting 1964 de iPad geschaard kan worden. Valt de iPad onder het begrip “telefoon, internet en dergelijke communicatiemiddelen”, dan kan de iPad belastingvrij worden verstrekt als het zakelijk gebruik van meer dan bijkomstig belang is. Is de iPad meer een met een computer vergelijkbaar apparaat, dan kan de iPad alleen belastingvrij worden verstrekt als de Ipad geheel of nagenoeg geheel zakelijk wordt gebruikt. Als aan de voorwaarden voor belastingvrije verstrekking niet wordt voldaan¸ dient loonheffing te worden geheven over de waarde van de iPad.

Hyperlinke soep

Over de reikwijdte van het auteursrecht op het internet bestaat al lange tijd discussie. In (recente) rechtspraak over dit onderwerp is onder meer bepaald dat het plaatsen van een hyperlink naar inbreukmakende content op een andere website niet gezien kan worden als een openbaarmaking in de zin van de auteurswet, en dus geen auteursrechtinbreuk kan opleveren.[1]
In 2010 bepaalde het Hof in Den Haag in de uitspraak tussen FTD en Eyeworks dat FTD als aanbieder van de vindplaatsen van illegaal te downloaden films wel degelijk aangesproken kon worden wegens het ‘onrechtmatig en systematisch faciliteren’ van auteursrechtinbreuken. Hier was volgens de rechter geen sprake van een auteursrechtinbreuk sec, maar het faciliteren van inbreuken was ten opzichte van de rechthebbende wel onrechtmatig.[2]

'Richtprijzen Nederlandse Vakfotografie' objectieve basis om schade te begroten

De Rechtbank Arnhem heeft op 15 juni 2012 vonnis gewezen in een zaak waarbij inbreuk is gemaakt op de auteursrechten van een fotograaf doordat zijn foto zonder toestemming was geplaatst bij een artikel op internet.

Gedaagde had de foto openbaar gemaakt bij een artikel over de Europa League, en daarbij een foto van de Europa League finale uit 1962 ter illustratie bijgevoegd. Gedaagde had wel de naam van eiser vermeld, maar nagelaten toestemming te vragen voor het gebruik van de foto bij het artikel.
De gebruikte foto heeft een historische waarde en een exclusief karakter.

In de procedure beroept gedaagde zich op de uitzonderingen van artikel 15 en 16a van de Auteurswet.
Met betrekking tot het beroep op de citaatexceptie van artikel 15 Auteurswet oordeelt de rechter dat niet voldaan is aan de wettelijke eisen voor een geslaagd beroep op het citaatrecht. De bron van de foto is namelijk niet vermeld en dat is een formeel vereiste voor een geslaagd beroep op het citaatrecht.

De zaak kroket

Onze twee recente juridische blog's over 'Fotografie voor krokettenprijzen' betroffen de particulieren plaatsingsrechten voor beelden uit de archieven van Hollandse Hoogte (HH) en het ANP. Eenmalige plaatsingen op websites door particulieren kunnen via een obscure site 'EerlijkeFoto.nl' verkocht worden voor prijzen van plusminus € 3,50. De reden is dat ANP en HH menen dat zo het misbruik door jattende particulieren tegen is te gaan, tezamen met de vrome verwachting dat deze dan ook gaan betalen.

Adam en Eva en de verleiding van de kroket

Er ontstond, onder meer naar aanleiding van de vorige 'Blog', wat beroering over 'Eerlijke Foto', een 'bedrijf' dat als stroman van ANP en Hollandse Hoogte foto's aanbiedt voor bedragen van rond de € 3. Foto's waarvan ANP en Hollandse Hoogte over de rechten beschikken plus foto's van fotografen die werk in stock hebben gegeven. Professioneel gemaakte foto's die worden aangeboden aan particulieren. Met daarbij de belofte dat misbruik door particulieren zal worden voorkomen en dat middels een bureau dat het hele internet afspeurt zal worden opgetreden tegen mogelijke inbreuken ter waarde van drie eurootjes. De vorige Blog is hier na te lezen.

Foto's van Hollandse Hoogte en ANP aangeboden voor krokettenprijzen

Onlangs werd ik door verschillende fotografen individueel gewezen op een nieuw gezamenlijk initiatief van ANP en Hollandse Hoogte, ‘Eerlijke Foto.nl’. Twee van deze mededelingen:

  • Één van de fotografen had een sales report gekregen betreffende een serie van enkele foto's waarop voor de verkoop van publicatierechten per foto € 3.50 werd berekend. ‘Enigszins’ aangebrand belde deze met het ANP en vroeg hoe dit zat. De reactie kwam wat moeizaam. ‘Nou, ehhh, tja, wij kunnen er niet meer voor krijgen en dan moet je wat...’ of woorden van die strekking.
     
  • Een andere collega maakte mij attent op een webpagina van Eerlijke Foto.nl, de door hem verstrekte link naar een pagina van ‘Eerlijke Foto.nl’ spreekt voor zich (redactie: ten tijde van deze publicatie is deze foto zelfs "actiefoto van de dag" voor € 1,00 / één hele euro!).

Het zijn twee reacties uit een lange rij.

Geniaal idee van ANP en HH

Hoe zit dit nu eigenlijk? De website van Eerlijke Foto.nl bracht uitkomst. Een citaat (eerlijkefoto.nl/misc.pp?code=1005):

Het portretrecht van de verdachte

Inleiding

De afgelopen weken ontving ik twee keer kort achter elkaar van verschillende cliënten, beiden professioneel fotograaf, de vraag om advies met betrekking tot het openbaar maken op respectievelijk internet en in een televisieprogramma van beeldopnames die zij gemaakt hadden van verdachten van een inbraak. De vragen hadden uitsluitend betrekking op de portretrechten van de verdachten: zouden de verdachten zich tegen de openbaarmaking kunnen verzetten?

Portretrecht

Waarschijnlijk is het Ferdi E. arrest van de Hoge Raad[1] de meest bekende uitspraak op dit vlak. De Hoge Raad oordeelde dat aan een geportretteerde geen vetorecht toekomt en dat er altijd een afweging van belangen moet plaatsvinden. In dat specifieke geval was openbaarmaking niet onrechtmatig ten opzichte van Ferdi E.

Rechtbank tikt Belastingdienst op de vingers: ZZP'er met een opdrachtgever is een ondernemer

De afhankelijkheid van één grote opdrachtgever hoeft voor een ondernemer niet altijd een beletsel te zijn om aanspraak te kunnen maken op zelfstandigenaftrek, investeringsaftrek, afschrijving en de vorming van een oudedagsreserve. Dat is af te leiden uit een recente uitspraak van de rechtbank in Breda.

Een starter in de bouw legde met succes de rechter de weigering van de Belastingdienst voor teneinde de weigering hem als ondernemer aan te merken aan te vechten.

De Belastingdienst oordeelde 'dat de ZZP'er niet aangemerkt kon worden als ondernemer voor de inkomstenbelasting'. Hierdoor kon hij geen aanspraak maken op de hierboven genoemde fiscale ondernemersfaciliteiten.

Waar zelfstandige journalisten voor ijveren…

Hieronder een aantal voorstellen – lees eisen - om het statuut en de financiële situatie van zelfstandige journalisten te verbeteren. Aanleiding voor deze tekst zijn de sectoriële onderhandelingen die Vlaams Mediaminister Ingrid Lieten onder het motto “talentmanagement” recent heeft opgestart in uitvoering van afspraken die drie jaar terug gemaakt zijn tijdens de Staten-Generaal voor de Media in Antwerpen, een bijeenkomst die indertijd georganiseerd werd door toenmalig Mediaminister Kris Peeters in de nasleep van een aantal zware herstructureringen in de media. Deze tekst richt zich zowel naar de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) met het verzoek deze punten waar nodig naar voor te schuiven tijdens deze onderhandelingen als naar de uitgevers en bevoegde politici om eindelijk werk te maken van zaken die al decennia gevraagd worden.

Het moet me vooreerst van het hart dat ik als lid van de raad van bestuur van VVJ verschillende van onderstaande zaken al meer dan 15 jaar bepleit zonder dat er ondertussen veel veranderd is, zonder dat er überhaupt – op een enkele uitzondering na in het midden van het vorige decennium – zelfs een forum was om over dergelijke dingen te praten met uitgevers. Die vaststelling is enigszins verrassend. Het freelancefenomeen kent sinds de jaren ’70 een sterke opmars. Van de circa 2.300 beroepsjournalisten die lid zijn van de VVJ zijn er momenteel liefst 482 freelancers. In elke studie of tekst over de actuele situatie van de beroepsjournalisten werd de afgelopen jaren de situatie van freelancer bovendien steevast als ondermaats beschreven. Uitdrukkingen zoals “freelancers zijn de paria’s in de media” zijn legio.

Inspiratiebron of replica?

De scheidslijn tussen het gebruik van andermans werk als inspiratiebron of het repliceren van dat werk, is niet altijd makkelijk te trekken maar uiteraard van groot belang voor de vraag of er sprake is van inbreuk op de auteursrechten of juist niet.
De vraag leidde onlangs bij Britse auteursrechtdeskundigen tot verdeeldheid.

In het geding was een zwart-witfoto met daarop de Big Ben en een typisch Engelse bus. Of eigenlijk twee foto’s. Want op de tweede foto was een vrijwel identieke situatie te zien, ook in het zwart-wit met daarop de Big Ben en een typisch Engelse bus. Het verschil is alleen dat de hoek waaronder de tweede foto is genomen iets anders is.
De vraag die hierdoor ontstond was of de tweede foto inbreuk maakt op de auteursrechten van de eerste foto.

De algemene setting en vorm van beide foto’s is vrijwel identiek en in de tweede foto zijn dezelfde kleuraccenten aangehaald als bij de eerste foto.

Hoger beroep Johan Cruijff tegen Uitgeverij Tirion en Guus de Jong

Het Gerechtshof Amsterdam heeft op 3 januari 2012 arrest gewezen in het hoger beroep van Johan Cruijff c.s. tegen Tirion Uitgevers en Guus de Jong (Tirion c.s.). Het hof acht de vorderingen van Cruijff niet toewijsbaar en bekrachtigde het vonnis. In het kort komt het er in deze zaak op neer dat Cruijff geen redelijk belang heeft om zich te verzetten tegen het fotoboek ‘Johan Cruijff – De Ajacied’. Omdat Cruijff in dit hoger beroep niet heeft gereageerd tegen de afwijzing van zijn merkenrechtelijke vordering, beperkt dit hoger beroep zich tot diverse aspecten van het portretrecht en privacy.

Het portretrecht geeft geen aanspraak op een exclusief exploitatierecht

Hyperlinken en embedden

Er is een groot verschil tussen ‘hyperlinken’ en ‘embedden’. Hyperlinken kan worden aangemerkt als een wegwijzer naar een andere website, terwijl bij het embedden berichten direct op de eigen website worden opgenomen.

Op 2 november 2011 heeft de rechter nogmaals bevestigd dat hyperlinken echt alleen gezien kan worden als ‘digitale bewegwijzering’. Omdat hier slechts sprake is van ‘verwijzing’, worden auteursrechtelijk beschermde werken niet opnieuw openbaar gemaakt en is er geen sprake van auteursrechtinbreuk. (Rb Den Haag, 2 november 2011, Real Networks – X, IEF 10433).

Met toestemming van

Inleiding

Eén van de rechten die een fotograaf heeft, is het recht om uitsluitend zelf te bepalen of een foto gebruikt mag worden en onder welke voorwaarden. De auteurswet kent wel een paar uitzonderingen zoals het citaatrecht en de parodie-exceptie, maar daarbuiten geldt toch dat voor het gebruik van iemands foto vooraf toestemming gevraagd moet worden.

Misverstand

In de praktijk blijkt er een wijdverbreid misverstand te bestaan over wie die toestemming moet geven. Ter illustratie een aantal praktijkgevallen van reacties die fotografen ontvingen toen ze de gebruikers aanspraken op het gebruik van hun foto’s zonder toestemming.
De fotograaf die levensgroot een door hem gemaakte foto van een kat aantrof op de praktijkauto van de lokale dierenarts kreeg te horen: ja, maar ik heb toestemming van de eigenaresse van de kat.

De fotograaf die portretfoto’s leverde aan een landelijke krant en die vervolgens aantrof op de website van de werkgever van de geportretteerde kreeg te horen: ja maar, wij hebben toestemming van de krant.

Reden om zenuwachtig te worden?

Inleiding

Stel, u bent free-lance fotograaf en één van uw portretfoto's wordt gepubliceerd op een prominente plaats in de zaterdageditie van uw eigen krant. Vol trots constateert u dat, u bent blij en stuurt de krant uw factuur. De vrouw die u zo prachtig heeft vastgelegd, ziet uw foto ook, herkent zichzelf maar is er absoluut niet blij mee. Zij stelt dat u als fotograaf inbreuk heeft gemaakt op haar portretrecht en stuurt u een brief met factuur voor de geleden schade.

U zult de vrouw waarschijnlijk verwijzen naar de krant die de foto heeft gebruikt en de zaak als afgedaan beschouwen.
Maar als u de uitspraak van het Hof 's Gravenhage van 24 augustus 2010 in de zaak van het Turkse Dansfeest kent (Hof Den Haag, 24 augustus 2010, LJN: BN5095, dan zou het best eens kunnen zijn dat u als fotograaf erg zenuwachtig wordt van zo'n brief van een geportretteerde omdat u weet dat u (ook) aansprakelijk kunt zijn.