Het Vak

Ata Kandó overleden op 103-jarige leeftijd

foto: © Ata Kandó / Nederlands Fotomuseum - Zelfportret in Parijs (1935-1937)
foto: © Ata Kandó / Nederlands Fotomuseum
Zelfportret in Parijs (1935-1937)

15-09-2017

Op 103-jarige leeftijd is De Hongaars-Nederlandse fotograaf Ata Kandó is afgelopenn vrijdag na een kort ziekbed overleden. Zij was in het laatst van haar levenwoonachting in Bergen (NH). Zij werd 103 jaar oud. Zij was internationaal een van de belangrijke fotografen. In Nederland stond zij ook bekend als ‘de vrouw van Ed van der Elsken’.

Ata Kandó werd geboren in Boedapest als Etelka Görög. Ze kwam uit een intellectueel milieu. Haar vader, Imre Görög, was hoogleraar geschiedenis en stond bekend als een vooraanstaand vertaler van Russische literatuur. Haar moeder, Margit Beke, was bekend als belangrijk vertaler van Scandinavische literatuur. Ata Kandó had als kind moeite haar eigen voornaam uit te spreken en noemde zich daarom Ata. De achternaam Kandó, die ze haar leven lang zou houden, kwam van haar eerste echtgenoot Gyula Kandó, met wie zij drie kinderen kreeg.

Ata Kandó voltooide, als een van de eerste vrouwen in de jaren dertig, haar opleiding fotografie in Boedapest. Zij deed dit bij onder andere bij de fotografen Klára Wachter en Jószef Pécsi. Tot 1938 werkte zij daar als fotograaf van vooral kinderen, maar van dit werk is niets bewaard gebleven.

In de dertiger en veertiger jaren verbleef zij met haar eerste man Gyula Kandó gedurende twee kortere periodes in Parijs, waar ze ook werkte als fotograaf. In 1938, tijdens hun tweede verblijf in Parijs, opende ze haar eigen studio aan de Avenue de l'Opéra. Met haar man was ze actief in het verzet, onder meer met het vervalsen van documenten.

Toen Gyula Kandó weer terug ging naar Hongarije, bleef zij in 1949 met drie kinderen achter. Ze werkte voor het internationale persagentschap Magnum Photos, waarmee ze via haar landgenoot Robert Capa in contact gekomen was Daar ontmoette ze in 1950 Ed van der Elsken.

In 1954 verhuisde Kandó met Van der Elsken naar Nederland. Daar mislukte hun huwelijk na enige tijd. Kandó werd lid van de Gebonden Kunsten Federatie (Gkf) en werkte als modefotograaf. Ook maakte zij eigen werk, waaronder dromerige, poëtische fotoseries van haar kinderen, dat later ook in boekvorm verscheen.

In Nederland maakte ze kennis met andere fotografen en samen met Violette Cornelius maakte ze een boek over de Hongaarse vluchtelingen aan de Oostenrijkse grens na het mislukken van de Hongaarse opstand tegen het communisme in 1956. Een jaar later publiceerde ze Droom in het Woud, een poëtisch fantasiefotoboek waarin haar drie kinderen figureerden, met teksten van haar zoon Thomas. In 1961 maakte ze een reis naar het Amazonegebied in Zuid-Amerika en raakte gefascineerd door het leven van de oorspronkelijke bewoners. In 1965 keerde ze terug voor een langer verblijf. Haar foto's, met een sterke maatschappelijke betrokkenheid bij de misstanden daar, werden tentoongesteld en in 1970 verscheen het een boek Slaaf of Dood. Het vroeg de aandacht voor de vernietiging van het regenwoud en de inheemse stammen en hun cultuur. Haar foto's werden wereldwijd tentoongesteld. Een verder fotoboek onder de titel Kalypso en Nausikaä naar Homerus verscheen in 2004.

In 1979 vertrok ze naar de Verenigde Staten waar ze twintig jaar woonde en al die tijd bleef werken als fotograaf. Pas 1999 keerde ze weer terug naar Nederland

Kandó was ook docent aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en de Kunstacademie AKI in Enschede en leidde vele later bekend geworden fotografen op, zoals Koen Wessing en Ad van Denderen.

In 2004 was er een speciale expositie in Amsterdam ter gelegenheid van haar 90e verjaardag waarvoor zij zelf een keuze maakte uit haar werk. In 2006 was in Berlijn, in de Hongaarse ambassade, een tentoonstelling van haar foto's over de Hongaarse vluchtelingen te zien. Voor haar 103de verjaardag organiseerde het Nederlands Fotomuseum een overzichtstentoonstelling van Kandó onder de titel Ata Kandó. I shall use my time.

Met Atá Kando gaat er een fotografe heen die een grote rol heeft gespeeld in de fotografie en misschien ongewild een rol heeft gespeeld in de opkomst van vrouwenfotografen. Met haar gaat een vertegenwoordigster van ons vakmatig erfgoed heen.

Zwervend op het internet week 2017-38

Illusionist Mat Franco schenkt zes verschillende dranken uit één melkpak. Een truc? Wel, kijk maar goed.
www.flixxy.com/mat-franco-returns-to-americas-got-talent-with-milk-carton-magic.htm

Het eerste filmpje lieten wij al eens zien, in een ver verleden. Met een rasta-man in de hoofdrol. Maar het was er slechts één uit een hele serie.
Hier is dan de serie compleet, met een verrassend einde. Eens de pineut, altíjd de pineut...
www.flixxy.com/funny-chocolate-commercial-series-japp-and-rastaman.htm

En ten slotte een backstage truc van de vermaarde Penn en Teller. Het verhaal van een dorp en dracula’s bij de vleet…
www.flixxy.com/backstage-magic-trick-by-penn-and-teller.htm

Foam Fotografiemuseum Amsterdam gaat samenwerken met Deutsche Börse Photography Foundation

19-09-2017

cover Foam Talent Issue 48
cover Foam Talent Issue 48

De Deutsche Börse Photography Foundation en Foam Fotografiemuseum Amsterdam hebben vandaag bevestigd dat zij met elkaar gaan samenwerken. De Deutsche Börse Photography Foundation richt zich op het verzamelen, presenteren en ondersteunen van hedendaagse fotografie en staat bekend om haar vermaarde kunstcollectie en jaarlijkse fotografieprijs. Met deze samenwerking willen de Deutsche Börse Photography Foundation en Foam hun steun aan jonge kunstenaars uitbreiden.

De Deutsche Börse Photography Foundation zal haar steun verlenen aan het Talent Issue van het Foam Magazine, de internationale reizende Foam Talent-tentoonstellingen en het bijbehorende programma. Als onderdeel van deze samenwerking zal de Deutsche Börse Photography Foundation werken van een van de Foam talenten aankopen voor haar collectie hedendaagse fotografie, de Art Collection Deutsche Börse. Door het bundelen van hun krachten kunnen de Deutsche Börse Photography Foundation en Foam het platform voor jonge fotografen verder uitbreiden en nieuwe ontwikkelingen in de fotografie en opkomende kunstenaars meer bekendheid geven bij zowel professionals als het grote publiek.

College van Procureurs generaal OM biedt Chris Keulen excuses aan

15-09-2017

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft excuses aangeboden voor de opsluiting van NRC-fotograaf Chris Keulen van afgelopen zondag. Keulen werd onder druk gezet en mocht daarna ook nog even twee uur in een cel doorbrengen omdat hij weigerde zijn foto’s af te staan aan de politie. De fotograaf maakte een reportage met verslaggever Paul van der Steen over de geluidsoverlast van AWACS-vliegtuigen die opereren NAVO-basis Geilenkirchen (lees hier meer: Fotograaf weigert afstaan foto’s en belandt in cel).

foto: © Chris Keulen - Amerikaanse militair geeft activist Nico Trommelen een stomp
foto: © Chris Keulen
Amerikaanse militair geeft activist Nico Trommelen een stomp

Na de arrestatie werd ook de geheugenkaart van Keulens camera in beslag genomen, op last van een officier van justitie, die hiermee rechtstreeks tegen de persrichtlijnen van het OM en van de Hoge Raad in ging. Het College van Procureurs-Generaal, die de landelijke leiding van het OM vormen, zeggen in een persbericht samen met de waarnemend hoofdofficier van Justitie van het parket in Limburg dit incident te betreuren.

Chris Keulen gaf op Radio 1 commentaar. (Beluister het hier)

Naschrift redactie

Wij denken dat wij uit naam spreken van vele collega’s wanneer wij Chris hierbij bedanken voor het recht houden van zijn rug. Dit levert naar de politie en andere ambtenaren veel duidelijkheid op voor de positie van de fotojournalist.

Lira en auteursbond: e-lending en e-abonnementen leveren auteur weinig op

logo Lira15-09-2017

In mei dit jaar lieten Stichting Lira en de Auteursbond onderzoek uitvoeren door Kantar Public naar de inkomsten van auteurs uit de digitale exploitatie van hun werk. Daarbij is specifiek gekeken naar e-lending: het uitlenen van e-books door openbare bibliotheken (via Bibliotheek.nl) en naar e-books in commerciële abonnementsdiensten zoals Kobo Plus en Bookchoice (voorheen Elly’s Choice).

Geen vergoeding

Ruim 800 schrijvers en vertalers, van wie werk ook als e-book verschijnt, deden mee aan dit onderzoek, waarvan de resultaten vandaag bekend zijn gemaakt. Hieruit blijkt dat auteurs in 2016 in de meeste gevallen nog niet hebben gedeeld in de opbrengsten van de exploitatie van hun werk via de genoemde kanalen. In veel gevallen hebben zij daar geen afspraken over gemaakt met hun uitgevers en was er geen enkele vergoeding.

De belangrijkste conclusies uit het rapport

  • E-lending: ruim twee derde van de auteurs (68%) kreeg geen vergoeding, terwijl hun werk wel door bibliotheken werd aangeboden;
  • Meer dan de helft van de auteurs (54%) ontving geen vergoeding uit de exploitatie via een commerciële abonnementsdienst;
  • Slechts 23% van de schrijvers en 16% van de vertalers van e-books heeft afspraken gemaakt over e-lending;
  • Van de auteurs die afspraken hebben gemaakt, ontving een op de vijf (22%) desondanks geen vergoeding;
  • Wel krijgen auteurs die afspraken hebben gemaakt 4 maal vaker een vergoeding dan auteurs zonder afspraken;
  • Terugkerende klacht: het royaltystatement wordt niet altijd inzichtelijk gevonden.

Achtergrond

De populariteit van e-books is de afgelopen jaren in hoog tempo toegenomen. Het aandeel e-books in de totale boekenmarkt bedraagt 6,7% (zie CB e-book-barometer). E-books kunnen net als papieren boeken door openbare bibliotheken worden uitgeleend. En hoewel voor de uitlening van papieren boeken een vergoeding voor de auteurs is gegarandeerd, is dat voor e-books nog niet het geval. Tevens worden e-books in commerciële abonnementsvormen aangeboden. Via ‘all-you-can-read’-modellen bijvoorbeeld krijgen abonnees tegen betaling onbeperkt toegang tot een collectie e-books.

Wel digitaal gelezen, geen vergoeding

Hoewel steeds meer e-books via deze nieuwe kanalen gelezen worden, stijgen de inkomsten van auteurs vaak niet mee, blijkens de onderzoeksresultaten. Sterker nog, in totaal heeft meer dan de helft van de auteurs geen vergoeding gekregen, terwijl zijn of haar titels wel digitaal werden geëxploiteerd in 2016. Daar komt bij dat voor veel auteurs het jaarlijkse royaltystatement niet transparant is. Circa de helft van de auteurs die wel vergoedingen ontvingen, weet niet waarop die vergoedingen precies gebaseerd zijn of hoe die zijn berekend.

Uitgesproken reacties

Veel auteurs zijn verbaasd dat hun werk buiten hun medeweten digitaal geëxploiteerd wordt en verontwaardigd over de hoogte van de vergoedingen daarvoor, als er al afspraken zijn. Uit de reacties van een aantal respondenten blijkt dat zij het belangrijk vinden om dit onderwerp aan de kaak te stellen bij uitgevers.

Het onderzoek sluit aan bij de bestaande zorgen over de negatieve inkomensontwikkeling bij auteurs. Dat deze trend zich de afgelopen jaren steeds scherper aftekent, blijkt uit verschillende rapporten. Zo signaleert het in april verschenen advies "Passie gewaardeerd" van de SER en de Raad voor Cultuur de noodzaak tot het vergroten van het verdienvermogen van makers. Op het belang van versterking van het auteursrecht wordt in dit adviesrapport nadrukkelijk gewezen.

Stichting Lira en de Auteursbond zijn naar aanleiding van de onderzoeksresultaten in gesprek met uitgevers, om op korte termijn tot betere afspraken te komen over deze vergoedingen en de transparantie van royaltystatements.

Zwervend op het internet week 2017-37

Vandaag een muzikale aflevering. De spits wordt afgebeten door een melodie die in de zich in de hersenen van velen heeft vastgevreten. De Muppet Show, the original Mnah-Mnah (1969).
youtu.be/gsjcb7w1Y-w

En hier een latere versie Van Donald Trump and the Democrates live:
youtu.be/vZnlz-b2NnY

Barbara Streisand in duet met Donald Trump:
youtu.be/xv1np1f8xlc

"German Brass" is een koper-ensemble opgericht in 1974. De groep staat bekend als top-ensemble in Duitsland. De leden zijn musici uit de grote Duitse symfonieorkesten en professoren aan conservatoria. Hier worden op komische wijze een aantal trombones ten tonele gevoerd in een circusomgeving...
youtu.be/OZ_vSauLLqk

En omdat er altijd ‘We want more wordt geroepen’ nog een toegift. America ‘s got talent. Eerst lijkt het niets, maar dan barst het los. Tja, ze is maar 62 jaar oud...:
youtu.be/sHWHWOp6L1Y

Bekende oorlogsfotograaf blijkt fantast en plagiaatpleger

Het inmiddels gewiste Instagram-account van 'Eduardo Martins'
Het inmiddels gewiste Instagram-account van 'Eduardo Martins'

 

Een oorlogsfotograaf, afkomstig uit Brazilië, met een grote populariteit op de social media, maker van foto’s die wereldwijd werden geplaatst in toonaangevende nieuwsbladen, is ineens verdwenen. Eduardo Martins wiste onder meer zijn Instagramaccout nadat werd ontdekt dat er hiaten zitten in zijn verhalen en zaken uit zijn ‘levensloop’ niet bleken te kloppen. Ook bleek het dat in ieder geval een aantal van zijn foto’s waren gestolen van andere fotografen. Het lijkt er op dat Eduardo Martins niet bestaat.

Media als VICE, Getty en BBC gebruikten zijn foto’s (die hij gratis ter beschikking stelde) en belichtten de lifestyle van de fotograaf.

BBC Brasil, een omroep die Eduardo Martins interviewde, deed een poging te achterhalen wie hij eigenlijk was. Over Martins bleek niets terug te vinden, alle verhalen bleken verzinsels. De journalisten die hij kende en zich lovend over hem zouden hebben uitgelaten bleken niet te bestaan, de liefdesrelaties waar hij mee pronkte waren alleen maar meer van hetzelfde.

Inmiddels waren er vermoedens gerezen, een galeriehouder die belangstelling voor Martins foto’s had, besloot ten slotte hem met deze vermoedens te confronteren, berichtte de Volkskrant. SBS Australia kwam eveneens tot een moordende conclusie.

Ook Recount Magazine, dat een interview met hem deed, kwam tot de verbijsterende conclusie dat Martins een ‘ghost’ was:
recountmagazine.com/humanity-amongst-the-ruins-of-constant-conflict-qa-with-photojournalist-eduardo-martins

Martins maakte al snel na de 'ontmaskering' bekend dat hij een jaar lang een sabbatical wilde houden en in Australië met een busje zou willen rondreizen, zonder internet of telefoon. Hij heeft zich daarna volledig aan het zicht onttrokken en heeft zijn social media accounts gewist. Zoals dat bij Instagram (waar hij 127 duizend volgers had).

Het vermoeden is ook gerezen dat hij niet Eduardo Martins heet maar dat dit een verzonnen naam is. Zijn selfies zouden portretten zijn van een blonde windsurfer. De fotobewerkingen die Martins pleegde om zijn plagiaten te maskeren waren zeer simpel en niet meer dan horizontale spiegelingen. Ook bleek de context niet te kloppen.

Het meest verbazingwekkend is dat toonaangevende media, foto- en hoofdredacteuren zeer lange tijd in zijn mooie praatjes van deze ‘om niet werkende idealist’ zijn gestonken. Media die kennelijk gretig gebruik maakten van zijn gratis fotografie. Geen van deze professionals heeft zich gerealiseerd dat gratis altijd alleen de kaas in de muizenval betreft.

Het doet ook vragen rijzen over de betrouwbaarheid betreffende de oordeelkundigheid en de bronnen van deze media, een betrouwbaarheid waar men in de regel zelf de mond over vol heeft. En ten overvloede, organisaties als World Press Photo en de World Photographers Organization mogen in hun handen knijpen dat deze ‘Martins’ nooit met zijn 'baanbrekend werk' heeft meegedaan aan hun competities...

Zaak selfies producerende aap Naruto geschikt

selfie van Naruto
foto: © Naruto

(van de juridische redactie)

Helaas zullen we nooit te weten komen wat de rechters in hoogste instantie zullen oordelen over de auteursrechten op de foto’s die gemaakt zijn door de aap Naruto waarop David Slater het auteursrecht stelt te hebben (zie: Monkey Business, de aap als auteursrechthebbende?). Partijen hebben namelijk een schikking bereikt waarbij in het midden wordt gelaten waar de rechten liggen. De volgende persverklaring is afgegeven:

PETA and David Slater agree that this case raises important, cutting-edge issues about expanding legal rights for non-human animals, a goal that they both support, and they will continue their respective work to achieve this goal. As we learn more about Naruto, his community of macaques, and all other animals, we must recognize appropriate fundamental legal rights for them as our fellow global occupants and members of their own nations who want only to live their lives and be with their families.

Partijen zijn het er in de schikking o.a. over eens geworden dat 25% van de opbrengsten van het boek van David Slater waarin de foto’s zijn opgenomen wordt gedoneerd aan goede doelen ter bescherming van de leefomgeving van de aap in kwestie.

De tekst van een kinderliedje luidt:

Er zat een aapje op een stokje vlak voor moeders keukendeur,
Hij had een gaatje in zijn rokje en daar stak zijn staartje deur...

Laten we er maar van uitgaan dat partijen tevreden zijn met deze schikking en dat deze aap geen verder staartje krijgt.

Zie ook artikel in The Sun: www.thesun.co.uk/news/4445763/monkey-selfie-picture-british-photographer-david-slater-peta-legal-battle-copyright-what-happened.

Zwervend op het internet week 2017-36

Een bijzondere artistieke film van Nicolas Deveaux over giraffen die vanaf een hoogte van 5.80 meter in een wedstrijdbad duiken. Geproduceerd door Cube Creative Productions & Orange, in samenwerking met de televisiezender Arte, de Stad Parijs en het Nationaal Centrum voor Cinematografie.
Dit ontstijgt het ‘videoclipje’.
www.flixxy.com/high-diving-giraffes.htm

The Diamonds were a Canadian vocal quartet of the 1950s and early 1960s who rose to prominence performing mostly cover versions of songs by black musicians. The original members were Dave Somerville (lead), Ted Kowalski (tenor), Phil Levitt (baritone), and Bill Reed (bass). Doo-wop is a style of vocal-based rhythm and blues music, which developed in African-American communities in the 1940s and which achieved mainstream popularity in the 1950s and early 1960. With its smooth, consonant vocal harmonies, doo-wop was one of the most mainstream, pop-oriented R&B styles of the 1950s and 1960s.

In 2004 the original members were invited to sing in Atlantic City for "Magic Moments- the best of 50's Pop": Little Darling (1947 en 2004)
www.flixxy.com/the-diamonds-little-darlin-1957-2004.htm

Levensmoe? Of stunt? Het lijkt eigenlijk op allebei. Cesar Falistocco van het Argentina Aerobatic Squadron pakt met de vleugeltip van zijn kist de vlaggen van Argentinië en Chili op en maait daarbij ook nog even het gras…
www.flixxy.com/low-flying-plane-picks-up-flags-from-ground.htm

Jerome Murat, ‘The Living Statue’. Wonderlijke voorstelling…
www.flixxy.com/jerome-murat-magician-and-mime-puppeteer.htm

Aanbesteding fotografie ministerie Algemene Zaken leidt tot Kamervragen

Ministerie van Algemene Zaken04-09-2017

In maart wilde het ministerie van Algemene Zaken een aanbesteding ter waarde van 1 miljoen euro onderbrengen bij één fotobureau. Hierdoor zouden de 30 freelance fotografen met wie het ministerie samenwerkt buitenspel worden gezet. Zij zouden hun werk alleen nog via een tussenpersoon kunnen uitvoeren tegen lagere tarieven.

De Tweede Kamerleden Attje Kuiken (PvdA) en Joba van den Berg (CDA) hebben op 24 augustus Kamervragen gesteld over de voortgang van de aanbesteding fotografie van het ministerie van Algemene Zaken.

De Kamervragen gaan over de status van de aanbesteding fotografie, over de wijze van de Inhoudelijk gaan de Kamervragen over de status van deze aanbesteding, over de wijze van de inrichting van het aanbestedingsproces en hebben ook betrekking op de selectiecriteria en de huidige stand van zaken met betrekking tot contracten met de 30 zelfstandige freelancers.

De NVJ en NVF protesteerden eerder tegen het plan om de aanbesteding onder te brengen bij één fotobureau en voerden hierover gesprekken met het ministerie en met Tweede Kamerleden.

 

Redactie:

In feite gaat de aanbesteding regelrecht in tégen de vrije markt, er zou één fotobureau worden geselecteerd dat daarna onderhandelingen voert met de fotografen, al dan niet onder contract. Het netto effect is dat er een ‘strijkstok’ tussen het Ministerie en de fotografen wordt geplaatst. Hoe muzikaal een aanbesteding ook mag zijn, aan iedere strijkstok blijft iets hangen. Het plaatst zelfstandige ondernemers fotografen in een slikken of stikken positie waarbij de zelfstandige fotografen weinig meer hebben om te onderhandelen, dat is vastgelegd in de aanbesteding van het fotobureau met het ministerie. In feite komt een dergelijke aanbesteding neer op het ondergraven van de positie van de fotograaf en het belemmeren van de werking van de nieuwe auteurscontractenwet. Bovendien leidt het tot een monopolisering van de fotografie voor de overheid.

Het meest ruïneuze van deze constructie is dat fotografen als een productiemiddel worden beschouwd. Er is een verschil tussen, bij voorbeeld, de portretfotograaf, de kamerfotograaf en de architectuurfotograaf die ieder zorg dragen voor verantwoorde fotografie. Deze zouden allen voor hetzelfde tarief moeten gaan werken, iets wat gezien de inspanningen en de uitrusting van de individuele vakman ten enen male onmogelijk is. Het zou kunnen leiden tot verschraalde fotografie terwijl het júist over het visitekaartje van onze overheid gaat.