Volkskrant maakt inbreuk op portretrecht

Het Recht NL
Gepubliceerd: 18 augustus 2017
view counter

Kitty van BovenOp de voorpagina van de Volkskrant van 16 augustus 2016 stond een paginagrote foto afgebeeld van een bestuurder van een auto die moest stoppen voor een controle op een toegangsweg naar Schiphol. De bestuurder is duidelijk herkenbaar in beeld en heeft een ‘moslim-achtig uiterlijk’[1]. De foto laat zien dat de bestuurder in gesprek is met een marechaussee en op de achtergrond zijn twee zwaar bewapende militairen zichtbaar. Door de foto staat de tekst: ‘Is Schiphol nog veilig?’. De foto dient ter aankondiging van een groot artikel op pagina 4 en 5 over de beveiliging van Schiphol. In dat artikel komt de geportretteerde niet voor en ook wordt er niet naar de geportretteerde verwezen.

De geportretteerde heeft tegen dit gebruik van zijn portret bezwaar gemaakt omdat er door dit gebruik van de foto inbreuk gepleegd zou zijn op zijn privacy. Hij is door vrienden en familie herkend en in negatieve zin aangesproken op de foto. De foto is o.a. opgedoken in het land van herkomst van de geportretteerde waar dit tot negatieve gevolgen voor hem zou kunnen leiden als hij voor jihadist wordt aangezien omdat men daar de tekst niet kan lezen. De geportretteerde heeft o.a. gevorderd dat de Volkskrant een rectificatie zou plaatsen, ieder gebruik van de foto zou staken en gestaakt zou houden en een schadevergoeding te betalen van € 15.000,=.

De zaak is door de geportretteerde voorgelegd aan de Rechtbank Amsterdam en op 14 september 2016 heeft deze in Kort Geding uitspraak gedaan. Het vonnis is te lezen op www.rechtspraak.nl, ECLI:NL:RBAMS:2016:5786.

De bestuurder is herkenbaar afgebeeld op de foto en kan zich dus beroepen op zijn portretrecht. Dat portretrecht houdt niet in dat er voorafgaande toestemming gevraagd moet worden om de foto te gebruiken maar de geportretteerde kan zich wel tegen openbaarmaking kan verzetten als hij daar een redelijk belang bij heeft. Dat redelijk belang van de geportretteerde moet vervolgens tegen het belang van de gebruiker van de foto worden afgewogen.

In dit geval overwoog de rechtbank dat de foto weliswaar gemaakt was op de openbare weg maar in een situatie waarin de geportretteerde geen kant op kon. Door de combinatie met de tekst ‘Is Schiphol nog veilig?’ wordt de foto – en daarmee de geportretteerde – sterk geassocieerd met de onveiligheid op Schiphol. Vanwege het ‘moslim-achtige’ uiterlijk van de geportretteerde en omdat onveiligheid geassocieerd wordt met terrorisme vanuit islamitische hoek, treft de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer de geportretteerde des te ernstiger zo oordeelt de rechtbank. De geportretteerde heeft dan ook een zwaarwegend belang om zich tegen openbaarmaking te verzetten.

Het beroep van de Volkskrant op de persvrijheid en vrijheid van meningsuiting wegen in dit geval niet zwaarder dan de belangen van de geportretteerde. Het was in dit geval niet nodig geweest om de geportretteerde herkenbaar af te beelden.

De rechtbank kent een voorschot op de schadevergoeding toe maar wijst de rectificatie af omdat het vonnis en de publicatie daarover voldoende zal zijn om de verkeerde indruk die over de geportretteerde kan zijn ontstaan teniet te doen.

Zie informatie over het hoger beroep van de Volkskrant: Is Schiphol nog veilig? Portretrecht vs. Vrijheid van meningsuiting en persvrijheid.

[1]. Aldus de hoofdredacteur van de Volkskrant

view counter