Ariana Grande aangeklaagd voor gebruik van ‘haar eigen’ foto

Blog Het Recht NL
Gepubliceerd: 28 mei 2019
Onder redactie van Mr. Kitty van Boven

afbeelding 28In mei 2019 was Ariana Grande in het nieuws in verband met een auteursrechtelijk geschil.[1] Kort samengevat heeft zij een aantal foto’s van de fotograaf Robert Barbera (die hij van haar op straat had gemaakt), zonder zijn toestemming, op haar Instagram geplaatst. Ariana Grande heeft op Instagram met zo’n 154 miljoen volgers een groot bereik. De desbetreffende foto’s verkregen in totaal 3.392.035 likes.[2]

In deze bijdrage wil ik deze kwestie graag naar Nederlands recht bespreken. Ik ga er hierbij vanuit dat de foto’s auteursrechtelijk beschermd zijn.[3] De foto’s zijn dan intellectueel eigendom van de maker, Robert Barbera. Ex. art. 1 Aw komt hem het exclusieve recht toe om dit werk openbaar te maken en te vermenigvuldigen.

Het plaatsen van de foto’s op Instagram is een openbaarmaking waarvoor Ariana Grande dus toestemming had moeten verkrijgen. Dat heeft zij niet gedaan. Hiermee maakt zij inbreuk op de rechten van Robert Barbera.[4]

Hij kan daarom vorderen dat zij de inbreuk op zijn rechten staakt. Daarnaast kan hij op grond van art. 27 lid 1 Aw jo. 6:162 BW een schadevergoeding van haar vorderen. Als zij financieel voordeel heeft gehad van het gebruik van de foto’s (denk daarbij bijvoorbeeld aan de reclameopbrengsten van die plaatsingen of hogere ticketverkoop door die plaatsingen), dan kan hij op grond van art. 27a lid 1 Aw naast schadevergoeding ook afdracht van de door de inbreuk genoten winst vorderen.

Blijkens het arrest Danestyle/HBS mag hij hierbij de voor hem het meest voordelige optie kiezen, maar hij mag deze vorderingen niet bij elkaar optellen.[5] De hoogte van deze winst is bij het instellen van de eis niet duidelijk. Het ligt daarom voor de hand om haar voor beide vorderingen aan te schrijven en daarbij aan te geven dat hij voldoening van de hoogste van de twee eist.

Dat Ariana Grande de geportretteerde is doet aan het auteursrecht van Robert Barbera niet af. Het portretrecht betreft immers een voorwaardelijk verzetsrecht tegen openbaarmaking van een foto, en vormt geen verdere beperking van het auteursrecht.

Al met al heeft Robert Barbera (naar Nederlands recht) een sterke zaak, maar de uitkomst in de praktijk (naar vermoedelijk Amerikaans recht) zal nog moeten blijken.

[1] www.nu.nl/achterklap/5892165/fotograaf-klaagt-ariana-grande-aan-vanwege-delen-van-foto-via-instagram.html
www.tmz.com/2019/05/14/ariana-grande-sued-photos-instagram

[2] www.tmz.com/2019/05/14/ariana-grande-sued-photos-instagram

[3] Zie voor de voorwaarden voor auteursrechtelijke bescherming: www.photonmagazine.eu/hoe-legt-u-uw-auteursrecht-vast

[4] De juridische kwalificatie daarvan is dat sprake is van een onrechtmatige daad ex. 6:162 jo. 6:163 BW.

[5] HR 24 april 2000, NJ 2000,489, AMI 2000, p.134.