Grote namen uit de Amerikaanse fotografie

Een keuze uit
Gepubliceerd: 30 augustus 2017

In deze maandelijks terugkerende rubriek geven we een selectie van min of meer recent verschenen fotoboeken die we graag onder de aandacht brengen. Steeds wordt minstens één van de vermelde titels nader belicht. Deze keer viel de keuze op twee boeken die uitgegeven werden door Schirmer/Mosel Verlag: Centennial van Irving Penn en Arbus, Friedlander, Winogrand – New Documents 1967.

boekomslag met van iedere fotograaf een fotootje met een man en vrouw: Diane Arbus: naast elkaar poserend, Garry Winogrand: achter elkaar lopend en Lee Friedlander: samen in een open autoJohn Szarkowski leidde meer dan dertig jaar lang het 'Department of Photography' van het Museum of Modern Art in New York, het eerste museum ter wereld met zo'n fotografie-afdeling, opgericht in 1940. Hij is de auteur van diverse belangrijke boeken, waaronder The Photographer's Eye en het vierdelige The Work of Atget (samen met Maria Morris Hambourg) en stelde verschillende spraakmakende tentoonstellingen samen. Een van de meest invloedrijke was de tentoonstelling die hij in 1967 in het MoMA organiseerde onder de titel 'New Documents'.

In deze expositie bracht Szarkowski drie Amerikaanse fotografen samen die op dat moment nog niet zo bekend waren maar inmiddels tot de grote namen van de internationale fotografie worden gerekend: Diane Arbus (1923-1971), Garry Winogrand (1928-1984) en Lee Friedlander (1934). (Laatstgenoemde, de enige van het drietal die nog leeft, timmert als tachtiger overigens nog steeds flink aan de weg). De drie werden gepresenteerd als belangrijke vertegenwoordigers van een nieuwe generatie documentaire fotografen.

De meeste documentaire fotografen uit de jaren dertig en veertig, zo betoogde Szarkowski, wilden met hun werk laten zien wat er mis was in de wereld en hoopten mensen te bewegen daartegen in actie te komen. In de jaren vijftig was echter een nieuwe generatie opgestaan van fotografen die met hun documentaire werk meer persoonlijke wegen waren ingeslagen. 'Their aim has been not to reform life, but to know it', schreef de curator in een toelichting. 'Their work betrays a sympathy – almost an affection – for the imperfections and the frailties of society. They like the real world, in spite of its terrors, as the source of all wonder and fascination and value – no less precious for being irrational'.

De drie fotografen hadden eigen onderwerpen en gingen ieder op hun eigen manier te werk. Arbus als portrettist, Winogrand en Friedlander niet op de laatste plaats als straatfotograaf. Wat ze met elkaar gemeen hadden was niet 'style or sensibility' aldus Szarkowski, maar 'the belief that the commonplace is really worth looking at, and the courage to look at it with a minimum of theorizing'.

Geen catalogus

Met ruim 90 foto's was 'New Documents' niet bepaald een grote tentoonstelling te noemen. Van Arbus – die een eigen zaal had – hingen er 32 foto's, net zoals van Winogrand, van Friedlander 30. Er was ook geen catalogus. Vijftig jaar na dato wordt dat gemis goed gemaakt door een mooi boek dat geproduceerd werd door het MoMA in samenwerking met Schirmer/Mosel Verlag die voor de Duitstalige versie tekende.

Het boek bevat niet alleen alle destijds geëxposeerde foto's maar laat ook zien hoe ze tentoongesteld werden en geeft een aardige indruk van de openingsavond aan de hand van een serie contactafdrukken.

Interessant zijn ook de diverse recensies waarin te lezen valt hoe de tentoonstelling in de toenmalige pers ontvangen werd. Wat daarbij niet op de laatste plaats opvalt, is dat vooral het werk van Diane Arbus grote indruk maakte. Ik denk dat dat anno 2017 niet veel anders ligt. Haar indringende portretten van mensen die vaak aan de zelfkant van de maatschappij leefden, zijn nu eenmaal een stuk toegankelijker en spectaculairder dan het werk van Winogrand en Friedlander, zeker op het eerste gezicht. Voor mij persoonlijk was Arbus in elk geval meer dan dertig jaar geleden een ware eyeopener: de eerste fotograaf die voor mij echt de deur opende naar de wereld van de fotografie.

man leunt nonchalant tegen ouderwetse camera met doek op standaard

Irving Penn

Schirmer/Mosel Verlag heeft nog een fotoboek op de markt gebracht van een andere beroemde Amerikaanse fotograaf: Centennial van Irving Penn. Het verzamelwerk werd uitgegeven in samenwerking met het Metropole Museum of Art in New York waar tot eind juli een grote overzichtstentoonstelling te zien was.

Van Penn (1917-2009), één van de grote namen van de 20e -eeuwse fotografie – niet op de laatste plaats de modefotografie - zijn al diverse monografieën verschenen, waaronder één van de hand van de hierboven genoemde John Szarkowski. Ik zou niet kunnen zeggen welke monografie nu de beste is, maar voor wie nog geen boek over deze meester bezit is deze omvangrijke, sjiek uitgevoerde en prachtig gedrukte bloemlezing zeker een aanrader.

Arbus, Friedlander, Winogrand – New Documents 1967. Max Kozloff e.a. (t). Schirmer/Mosel Verlag. ISBN 978-3-8296-0790-2. Prijs € 39,80. NB: Duitstalig.

Klik op een afbeelding voor een vergroting
8 naakte vrouwen naast elkaar op een podium man komt binnen en vrouw loopt naar buiten bij ingang met glazen deuren onder wateropname van zwemmende vrouw en hond  

Irving Penn: Centennial. Maria Morris Hambourg e.a. (t). Schirmer/Mosel Verlag. ISBN 978-3-8296-0800-8. Prijs € 68,-. NB: Duitstalig.

modieuze vrouw met hoed waarop 2 kippen met lange staarten man in denk houding met een hand tegen de zijkant van het hoofd romp van naakte, zittende, vrouw van rechts achter gezien  

Verder verschenen onder meer

Alex Soth: Sleeping by the Mississippi. MACK. ISBN 978-1-910164-89-1. Prijs € 45,-.

lichtgele cover met donkergele cirkels en sterren foto uit boek Sleeping by the Mississippi<br />
Herman's Bed, Kenner, Louisiana<br />
Foto © Alex Soth foto uit boek Sleeping by the Mississippi<br />
Charles, Vasa, Minnesota<br />
Foto © Alex Soth foto uit boek Sleeping by the Mississippi<br />
Sunshine, Memphis, Tennessee<br />
Foto © Alex Soth  

Pitor Uklanski: Real Nazis. Edition Patrick Frey. ISBN 978-3-906803-52-4. Prijs € 52,-.

portret van Nazi officier met stoffen masker voor het gezicht portret van Nazi officier Baacke 2 soldaten op wacht op berg bij zonsondergang portret van Nazi officier Recknagel  

Gianluca Galtrucco: For Your Consideration. Peter Frank (t). Hatje-Cantz. ISBN 978-3-7757-4344-0. Prijs € 50,-.

bouwplaats in Midden Oosten: huizen in aanbouw, bouwvakkers, familie, handelaren, enz. man in beschermend pak onderzoekt strand en water naast een kerncentrale zwembad bij Hollywood met naakte vrouw in water met een masker, naakte vrouw in gesprek met andere vrouw, man in rijkleding nonchalant rondkijkend en nog 2 figuranten Chinezen in het 'oval-office van China': president aan telefoon met secretaresse ernaast, echtgenote met kind vóór het bureau en Mao Zedong en Abraham Lincoln op schilderijen  

Dolph Kessler: Friesland, het kleinste land op aarde. Peter van Lier e.a. (t). Mauritsheech Publishers. (Ned/Eng). ISBN 978-90-826309-1-6. Prijs € 39,50.

omslag van boek met titel en foto van zwembad naast de Waddenzee schorren langs een dijk in de Waddenzee blubberspoor op oprit naar een akker zwembad naast de Waddenzee  

Annegien Schilling: Imagine, Shoot, Create. Kosmos Uitgevers. ISBN 978-90-215656-7-5. Prijs € 20,-.

cover boek Imagine, Shoot, Create<br />
Foto © Annegien Schilling vrouw ligt op strand met de zee als deken portret van vrouw met op diverse plaatsen een streepjescode met teksten als: fat, ugly en stupid vrouw blaast 'blauwe wolken'